Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah ()

 

|

 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 Panagayanan

San ko langowan a Shi’ah a maradika i darem a go pamikiran a mababaya sa benar a go mapiya, a go pekhababaya-an iyan so ilmo a goso kata-o.

Iphalad akenon angkai a mapontok a katharo, sa da a pagarapen akenon arowar sa kabatiya-a niyanon, sa aya pipikira niyan na aya inipalad akenon na wasiyat sa datar o kapipikirako ron.

Wassalam ...

                                                                                                                                             Abo Bakr al-Jaza’ery

بسم الله الرحمن الرحيم

 Pamkasan

Phanagipoon ako ko Ingaran o Allah, sa so langowan o podi na rek o Allah, so salawat a goso kada a rayo-rayo a ginawa na mambagian o Rasulullah a Nabi tano a Muhammad a goso manga pamilya niyan a goso manga Sahaba niyan.

Aya orianiyan, na mataan a saken na soden so benar na da a kataoi aken ko manga Shi’ah

(شيعة آل البيت) arowar sa siran na isa ka lompokan ko manga Muslim a mitataralo so babaya iran ko manga pamilya o Rasulullah (e) (آل البيت) a go ipephanindeg iran, go mataan a masosopak iran so kepit o Ahlos Sunnah si-i ko sabaad ko manga sapak o Agama, sabap ko manga panaawil iran a marani ko benar anta-a ka mawatanon, giyoto i sabap a tanto ako a pengganiganin a go di-i kharata a ginawako, sabap ko kapephakapasika kiran o sabaad ko manga pagariya a goso kapethempowiran kiran igirakowan sa pekhiliyo iran ko Islam, ogaid na dabo oto tanto malanggay na minimosawir raken o isa ko manga pagariya a milay ako ko kitab angkai a lompokan ka anakenon mapakambowat so thitho a hokoman angkai a lompokan, sa aya miyapili na so kitab a (al-Kafi) a giyai i mala a sasarigan angkai a lompokan sa kapethantowa iran ko kepit iran, na piyangadian aken na miyasabot akenon so manga pangimbenar (paratiyaya) o manga Shi’ah a miyatanto ko kiyapangadi iron[1](حقائق علمية) sa miyabaloy ako niyan a pekhamaapan aken so tao a peribaten ako niyan ko kipekhapedi-in aken sangkai a manga tao, a goso tao a pendawayin ako niyan sa kazosoramig aken sa ba tano siran den pethawdi, ka araparap aken sa dikalokalo na komoyakas so sabaad a maka-alet ko ndolonan o Ahlos Sunnah a go giyangkai a lompokan; a ibabangsa niyan a ginawa niyan si-i ko Islam sa benar anta-a ka di benar, sa katii a pagaloyin aken rekano a giyangkai a manga paratiyaya iran a phoon ko iportanti a kitab a sasarigan angkai a manga Shi’ah si-i ko kapethantowa ko kepit iran, sa pagarapen aken ko langowan a Shi’ah a kandirogoda niyan sangkai a miyatanto a manga paratiyaya iran sa ikhlas a go kaontol, na orianiyan na betadi niyan sa hokoman ko kepit iyan a goso kaaped iyanon.

Sa owaya pagembowat a hokoman, na benar angkai a kepit a Shi’ah a go mapiya so kaaped iyanon na thindegi niyan so kepit iyan a go phadeketi niyan, na owaya pagembowat a hokoman, na ribat angkai a kepit a Shi’ah a go binasa na go marata so kaapedon, na paliyogat ko langowan a Shi’ah, a thoma sa ginawa niyan a go araparap sa kapakaselang iyan sa maliwanag; a kaganati niyanon a go giya kataplisa niyanon, ka tiyokopon den so makatitiyokop sangkai a pira ka milyon a manga Muslim a Kitab o Allah (Qur’an) a goso Sunnah o Rasulullah (e).

Sakamawto a ipelindong aken ko Allah so langowan a Muslim a khaliwanaganon so benar na orianiyan na ipaniniphatay niyan pen so ribat, ka da a tharimaan iyan a ontol a go di niyan phakilawanan so kepit o manga apo iyan, odi na sabap ko kipaniningkolongen iyan ko pagtao niyan, odi na sabap ko pagalad iyan ko kamapiyaan iyan a kadodonyai, sa makapephagintao a maa-aniyaya niyan a ginawa niyan a go malilimpang iyan, sa mababaloy a tiyoba ko manga moriyatao niyan, a goso manga pagari niyan, a goso gopen khisarapiyag a phagintao ko orianiyan, sabap sa kagiya mapakasisilay niyan siran si-i ko benar sabap ko tindeg iyan a ribat, na go maa-awat iyan siran si-i ko Sunnah sabap ko galbek iyan a Bid’ah, na go si-i den ko Islam a ontol sabap ko kepit iyan a marzik.

Hay Shi’ah, na katii a giyangkai a manga paratiyaya a miyatanto ko kiyapangenalaon, a onayan o kepitka, a go manga tomadeng o Agamangka, sa datar o kiyambaali ron o manga tao a makatipo a go manga rarata i saatan a phamakaantiyor; a inembaalan iran a para reka a go si-i ko manga tao a miyaonaanka, ka anka iran maawat a goso manga pagtaongka si-i ko Islam sanggolalan ko ingaran a Islam, a go si-i ko benar sanggolalan ko ingaran a benar.

Hay Shi’ah, na katii angkai a pito a ped ko manga paratiyaya a miyatanto a mapapadalem ko kitab a (al-Kafi) a giyai i tomadeng o kepitka a go pasodan o kiyabaloyingka a Shi’ah, na perogorogodangka phorong a go pamimikiranangka phiyapiya, sa phangnin aken ko Allah a paki-ilay Niyan rekaon so benar sa soden so kababaloy niyan a benar, na go tabangangka Niyan sa kakepitingkaon a go pakigaga Niyan reka so kapantangangkaon.

Sabnar a da a pezimbaan a benar arowar ko Allah na go da a Gaos a salakaw Ron.

 1 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 So di kakhikinanglana o manga Alol Bait a goso moonot kiran si-i ko Qur’an, sabap sa matatangan iran so manga kitab a initoron a miyaona, a so Tawrat goso Zabor a goso Injeel.

Aya pephakatanto sangkai a paratiyaya a go pephakatangkedon a go pephakapatoray rekaon hay Shi’ah, na so miyaaloy ko kitab a (al-Kafi) phoon ko katharo o somiyoraton a: [Pinto-an][2] “Sabnar a so manga Imam - Alaihimos Salam - na sisi-i kiran so langowan a kitab a initoron a phoon ko Allah, go mataan a makekenal iran langon, minsan pen mbidabida i basa.”

Idadalil iyan san so dowa a hadis a inaloy niyan, a piyanothol o Abo Abdullah a mataan a sekaniyan na pekhabatiya iyan so Injeel a goso Tawrat a goso Zabor sa basa Sirianiyah[3].

So mapipikir san o somiyoraton na marayag, a aya maana niyan na so Alol Bait a goso moonot kiran na khapakay a di iran den kailangan so Qur’an, sabap ko kakekenala iran ko manga kitab a initoron ko miyangaoona.

Sa giyaya den i kiyabelag o manga Shi’ah si-i ko Islam a goso manga Muslim, sabap sa da a sangkaan sa mataan a satao a paratiyayaan iyan so di kakhikinanglana ko Qur’an sa apiya antonaa den a okit, na sabnar a miyakaliyo ko Islam a go miyabelag ko lompokan o manga Muslim.

Badi kipekhagowaden ko Qur’an, a so aya makabebekes ko Ummah Islamiyah, sanggogolalan ko madadalmon a manga paratiyaya a go manga hokoman a go manga kambilangatao, sa mababaloy niyan siran a isa ka Ummah? Baon di kipekhagowaden so di-i kapangadi-i ko manga kitab a miyanga-aalin a miyamansok, sa aya ziyapen a go aya di-i inggolalan so madadalmon?

Ino so kipekhagowaden ko Qur’an, di khi-itong a khiliyo ko Islam a go ikhakapir?

Andamanaya i kakhapakay a kapephangadi-i sangkanan a manga kitab a miyamansok a miyanga-aalin, a so Rasulullah (e) na miyailay niyan so Omar bin al-Khathab -Miyasoaton so Allah- a kakapetan iyan a salad a karatas (Sahifa) a ped ko Tawrat, na piyasong iyan sa tig iyan a: Bako rekano da talingomaan so Kitab a linang a da a saningsaning iyan?!

Opama ka so Rasulullah (e) na da niyan

kasoaten ko Omar a giyabo a kaphagilaya niyan sangkoto a salad a karatas a ped ko Tawrat, na ino khatarima o akal a so isa ko manga pamilya o Rasulullah (e) a manga linang i paratiyaya, na titimoon iyan so langowan o manga kitab a andang a mbarambarang i basa, sa aya niyan tatayoden a go aya niyan di-i pangadian. Antonaay sabap? Baon nisisita, antawaa ka ana mapipikir iyanon a ikhidia niyanon?!

Kenaden oba aden a sabap sangkanan a miyanga-aaloy, ka aya mataan na ipesoob o manga tao a manga binasa, si-i ko manga pamilya o Rasulullah (e), ka pantag sa iphadeng iran ko Islam a goso manga Muslim.

Aya pamotosana-i, na mataan a taralbi den a katokawan o langowan a Shi’ah a giyangkai a paratiyaya; sa di kakhikinanglana ko Qur’an, a Kitab o Allah a so siniyap Iyan si-i ko poso o manga Muslim, a go imanto na matatangan iran sa da abaon miyakorang a isa bo a batang, go da abaon minipagoman a isa bo a batang, go diden anan khapakay oba manggolawla, sabap sa so Allah na inibegay Niyan a kapasadan a kaziyapa Niyanon, si-i ko kiyatharoa Niyanon sa:

{ إنا نحن نزلنا الذكر وإنا له لحافظون } سورة الحجر: 9

“Mataan a initoron Ami so Qur’an na go mataan a sisiyapen Ami.” Surah 15: 9

Go datar den o kinitoronenon o Jibreel a kasasanaan, si-i ko poso o pangolo o manga Sogo a so Muhammad (e), go datar den o kiyabatiyaaon o Rasulullah (e), na miyapaganadon o nggibowan a manga Sahaba niyan so okit a kabatiyaaon, na go biyatiya o milyon-milyon a manga Muslim a miyaorian iran, sa thondothondog den sa daden marintas sa taman sangkai a masa tano imanto.

Mataan a so kaparatiyayaa o tao sa di kakhikinanglana ko Qur’an odi na so sabaadon, sa apiya antonaa den a betad, na miyamortad si-i ko Islam a go miyakaliyo ron, sa daden a lamba a kibabangsa niyan ko Islam a goso manga Muslim.

 2 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 So kaparatiyayaa sa mataan a so Qur’an na da a miyakatimoon a go da a miyakalangagon a isa bo ko manga Sahaba o Nabi (e), inontabo so Ali bin Abi Talib a goso manga Imam si-i ko Alol Bait.

Giyangkai a paratiyaya na tiyanto o khirek ko kitab a (al-Kafi)[4] sa tiyangked iyan, sa idadalil iyanon so katharo iyan a: Miyakapoon ko Jabir, a pitharo iyan a miyaneg aken so Abo Ja’far - Alaihis Salam - a di-i niyan tharoon a: Da a isa bo ko manga manosiya a angkonen iyan a mataan a miyatimo iyan so Qur’an langon, a badi sekaniyan na bokhag, ka da a miyakatimoon a go miyakalaharon sa datar o kinitoronenon, arowar ko Ali bin Abi Talib a goso manga Imam ko orianiyan.

Sa imanto na takikangka sa ginawangka hay Shi’ah - Toroongka o Allah a go saken si-i ko Agama Niyan a benar a goso lalan Iyan a mathitho - a giyangkai a datara-i a paratiyaya; a da a khatoon a tao a miyakatimo ko Qur’an, a go miyakalangagon a ped ko manga Muslim, inontabo so manga Imam si-i ko Alol Bait na paratiyaya a binasa a go ribat, a aya mapipikiron o mimbaalon na giya kaphakakapira niyan ko manga Muslim, a salakaw ko Alol Bait a goso moonot kiran, sa kiyasanaan den anan a kabibinasa niyan, a go kariribat iyan a go kaphakamorala niyan, pakalidasen tano ron o Allah.

Sa katii so osayan anan:

1. Piyakapamokhag so langowan a mitharo sa minilangag iyan so Qur’an a go miyatimo iyan si-i ko poso iyan, odi na miyatimo iyan si-i ko Mos’haf iyan (isa ka Qur’an), ka ibarat o Usman a goso Obayya bin Ka’ab, goso Zaid bin Thabit, goso Abdullah bin Mas’owd, goso salakaw kiran a ped ko gatosan a manga Sahaba o Rasulullah (e), na so kapakambokhaga kiran na aya mitotoro iyan na manga darowaka siran, a go phakadaan so kaontol iran, sa giyanan na da a petharoon ko manga pamilya o Rasulullah (e) a manga linang i paratiyaya, ka aya mataan a disan di-i tharo na so manga ridoay o Islam a go ridoay o manga Muslim, ka an pekhaaden so pitna a goso kasagomparak.

2. Madadadag so kadandan o manga Muslim inontabo so manga Shi’ah o Alol Bait, sabap sa mataan a satao a inggolalan iyan so sabaad ko Qur’an na ibagak iyan so sabagion, na da a sangkaan sa kakakapir iyan a go kadadadag iyan, sabap sa kagiya da niyan masimba so Allah si-i ko langowan a inisogo Iyan, ka khapakay a giyangkoto a sabaad ko Qur’an a da matangan o manga Muslim na kadadalman sa manga paratiyaya a go manga simba a go manga kambilangatao a go manga hokoman.

3. Giyangkai a paratiyaya na mipapatoray niyan so kiyapakambokhaga ko Allah, si-i ko kiyatharoa Niyanon sa:

{إنا نحن نزلنا الذكر وإنا له لحافظون} سورة الحجر: 90

“Mataan a initoron Ami so Qur’an na go mataan a sisiyapen Ami.” Surah 15: 9

Na so kapakambokhaga ko Allah na pithamanan a kakakapiri!!

4. Ino khaparo ko manga pamilya o Rasulullah (e) a bisaan iran so Kitab o Allah sa siranbo; na diron ped so manga Muslim, inontabo so tao a kabaya iran a ped ko manga Shi’ah a moonot kiran?! Badi giyanan na kiyakompena ko limo o Allah a go kiyagasabaon; a angiyason so manga pamilya o Rasulullah (e)?!

Hay Allah, na mataan a sekami na katawan ami, a mataan a so manga pamilya o Sogooka na angiyas siran sangkanan a kabokhagan, na morkaingka so tao a piyakambokhag iyan siran a go miyamokhag.

5. Mipapatoray angkai a paratiyaya a mataan a so lompokan o manga Shi’ah na siranbo i makakekepit ko benar a go makathithindegon, sabap sa kagiya siranbo i makatatangan ko Kitab o Allah sa tarotop a da a korangon, na pekhasimba iran so Allah si-i ko langowan a inisogo Iyan, na so salakaw kiran a ped ko manga Muslim na manga dadag siran, sabap sa mapapapas kiran so kadakelan ko madadalem ko Kitab o Allah a toroan Iyan!!

Hay Shi’ah, na mataan a giyangkai a datara-i a kepit a da a kipantag iyan, na angiyason so tao a ana akal iyan, na labaw ron so tao a ibabangsa niyan a ginawa niyan ko Islam a goso manga Muslim, ka sabnar a da mawapat so Rasulullah (e) oda da-an matarotop o Allah so kipethoronen ko Kitab Iyan (Qur’an) a go miyapasad so kiyapayagaon, a go minilangag o manga Muslim si-i ko manga poso iran a go minisorat iran, na go lomiyangkap kiran a go domiyayamang kiran, sa minilahar o manga tao a mapepento (miyamakasowa) a goso kalilid a manga tao (kenaoba miyamakasowa), sa so mipantag ko kiyatimoa ko Qur’an a goso kinilangagenon, na mlagidon den so manga Alol Bait a goso kadandan o manga Muslim sa da a mbidaan iranon, sa andamanaya i diron di-i katharoa sa da a miyakatimo ko Qur’an a go da a miyakalangagon a isa bo arowar ko manga Alol Bait? Satao a disan di-i tharo na sekaniyan na miyabokhabokhag!!

Ay gedaaka, opama o tharoa sangkanan a diron di-i tharo a: Paki-ilayinka rekami a giyangkanan a Qur’an a inisenggay o manga Alol Bait si-i ko manga tao a moonot kiran (manga Shi’ah), paka-ilaya kamingkaon sa isa ka Surah odi na manga Surah, ka opama nambataloon iyanon. Antonaay khabaloy a tindeg iyan?!

Miyasotisotika ya Allah, mataan a giyai na kabokhagan a mala.

 3 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 So kabibisaa o manga Alol Bait a goso manga pagonot iran ko manga tanda o manga Nabi, sa diron ped so manga Muslim, ka ibarat o Ator a goso Tongkat.

Aya karina sangkai a miyatanto a paratiyaya a go pephakatanto ron, na so inaloy o khirek ko kitab a (al-Kafi) si-i ko katharo iyan a: Miyakapoon ko Abo Bashir a miyakapoon ko Abo Ja’far -Alaihis Salam- a pitharo iyan a: Lominiyo so Amiril Mo’minin -Alaihis Salam- a gagawi-i a miyaliboliboteng a di-i tharo a raragaon a: Liniyowangkano o Imam (maana so Ali bin Abi Talib) a ndiditaren iyan so nditaren o Adam, a go zizisingen iyan so sising o Solaiman a go thotongkaten iyan so Tongkat o Musa!!

Go inaloy niyan pen so katharo iyan a: Miyakapoon ko Abo Hamza, a miyakapoon ko Abo Abdullah[5] -Alaihis Salam- a pitharo iyan a miyaneg aken sekaniyan (maana so Ali bin Abi Talib) a di-i niyan tharoon a: So manga Sohof o Musa na sisi-i rekami a goso tongkat o Musa na sisi-i rekami, go sekami i miyakawaris ko manga Nabi!!

Orianiyan hay Shi’ah, na mataan a giyangkai a paratiyaya a datara-i a katantowan iyan na khipatoray niyan reka so manga shai a tanto den a piyakasisingay a go marzik, sa dingkaden pepharon; seka a ana akal iyan, odikaon makaangiyas a go dingka den pekhompabliyan.

Giyangkanan a manga shai na katii:

1. Piyakapamokhag so Ali -Miyasoaton so Allah- si-i ko katharo iyan a sabnar a ini-izaon o: Ino ba aden a inisenggay rekano o Rasulullah (e) a shai, sekano a manga pamilya niyan? Na pitharo iyan a: Da, inontabo angkai a tanggoban a pedang aken, sa iniliyo niyan so sorat, a misosoraton so pat a shai.

Miyaaloy o manga Ulama sa Hadis, ibarat i Bukhari a go si Muslim.

2. Piyakambokhag sekaniyan - Miyasoaton so Allah- sa kinitemponon sangkai a katharo.

3. So khikepit sangkai a paratiyaya, na miyapakaito iyan a ginawa niyan, a go miyapagilaylay a thitho den a da a sabot iyan, a go da a akal iyan a go di niyan seselaan a ginawa niyan, sabap sa opama o tharoaon ibarat a: Anday sising odi na anday tongkat odi na anday manga Sohof o Musa? Na mataap man sa isembag iyan, a go di niyan magaga oba aden a mapakamoayan iyanon a maito bo, sabap san na miyakarayag a di kabebenar angkai a thothol, iphoon sa poonan iyan na taman sa kaposan iyan.

Go aya lawan san sa karayag, na khapakay a tharoon a opama ka benar angkai a di-i matharo, na ino di pagosara o manga Alol Bait (Shi’ah) angkai a manga tanda, ibarat o tongkat a goso sising, sa kaantiyor o manga ridoay ran a go kapolang iran, a sabnar a siran na tanto siran a miyaringasa a go miyasatro sa poon kiran?!

4. Mataan a aya hadap sangkai a kabokhagan a piyakasisingay, na giya kapethantowa sa so manga Shi’ah i maka-oontol ko toroan, na so salakaw kiran a ped ko manga Muslim na madadadag, sa aya mapipikir san, na anden matatatap so kepit a Shi’ah a makambibisa a mabebelag ko Ummah Islamiyah, ka an pekhaparoli o manga olowan sangkai a lompokan a goso manga tao a mangongoriyan kiran, a manga rarata i antangan a go manga rerezik i pamikiran so layak iran, a karagondong o Islam a go kitagigay o kao-ompong o manga Muslim.

Sa amayka ba giyangkai a paratiyaya na khaonga niyan angkanan a datar anan a kaantiyor a go katibelek, na siya-siya den a paratiyaya a go tilaka den so kekepiton odi na so masosoaton.

 4 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 So paratiyaya sa so manga Alol Bait a goso manga Shi’ah a moonot kiran, na siranbo i kadadalman ko manga ilmo a goso manga katao o manga panabinabian a go kapangintohan, sa diron ped so kadandan o manga Muslim.

Aya pasodan angkai a  miyatanto a paratiyaya na so inaloy [6] o khirek ko (al-Kafi) ko kiyatharoa niyanon, sa miyakapoon ki Abo Bashir a pitharo iyan, a miyakasold ako Abo Abdullah -Alaihis Salam- na pitharo aken a: Inisanggar aken reka a ginawako, mataan a so manga pagonotka na diran di-i thototolaan, a so Rasulullah (e) na inipangendao niyan ko Ali - Alaihis Salam - so sanggibo a pintoan o kata-o, a khalekaanon so sanggibo a pintoan. Pitharo i Abo Bashir a: Gominiraw so Abo Abdullah a: Hay Abo Muhammad, inipangendao o Rasulullah (e) ko Ali -Alaihis Salam- so sanggibo a pintoan, a khalekaanon ko oman i pintoan so sanggibo a pintoan.

Pitharo i Abo Bashir a: Gominiraw ako a giyai na giyanan den. Pitharo i Abo Bashir a: Orianiyan na gominiraw so Abo Abdullah a: Hay Abo Muhammad, mataan a sisi-i rekami so kitab a al-Jami’ah “Makararangkom”. Antonaay pepeleng iran sa petharoon a al-Jami’ah? Pitharo i Abo Bashir a: Gominiraw ako a: Inisanggar aken reka a ginawako, antonaa angkanan a al-Jami’ah? Pitharo iyan a: Kitab “Sahifa” a aya katas iyan na pito polo ka hasta si-i ko takes o siko o Nabi (e), sa soden so Nabi i pethontolon - ko Ali - sa kipesoratenon, na inizorat o Ali sa soden so kawanan iyan, so langowan a halal a go haram, goso langowan a shai a nisisita o manga tao, taman si-i ko hokoman o diyat o miyakapali a goso matag miyakagaras.

Pitharo i Abo Bashir a: Gominiraw ako a: Ibet ko Allah, ka giyanan na kata-o! Pitharo i Abo Abdullah a: Mataan a thitho den a kata-o, sa kenabo oba giyanan bo. Orianiyan na mizandag sa da mathay, na pitharo iyan a: Sisi-i rekami so Jifer, antonaay pepeleng iran sa petharoon a Jifer? Pitharo iyan a: Pananagoay a phoon sa kobal a inanit, a madadalmon so kata-o o manga Nabi a goso manga tao a piyagamanatan ko manga kata-o iran, a go madadalmon so kata-o o manga Ulama a miyanga-oona si-i ko manga Bani Israel (Yahudi). Pitharo i Abo Bashir a: Gominiraw ako a: Mataan a kata-o anan! Pitharo iyan a: Mataan a kata-o, sa kenabo oba giyanan bo, orianiyan na tomiyareg sa da mathay, na pitharo iyan a: Sisi-i rekami so Mos’haf o Fatimah -Alaihas Salam-, antonaay pepeleng iran ko Mos’haf o Fatimah? Pitharo i Abo Bashir a: Gominiraw ako a: Antonaay Mos’haf o Fatimah? Pitharo iyan a: Mos’haf “Kitab” a madadalmon so datar angkanan a Qur’an iyo, sa makatelo matakep! Ibet ko Allah, ka da abaon matatago a ped ko Qur’an iyo a satiman bo a batang! Pitharo i Abo Bashir a: Gominiraw ako a: Ibet ko Allah, ka giyanan i kata-o! Pitharo iyan a: Mataan a kata-o, sa kenabo oba giyanan bo. Orianiyan na tomiyareg sa da mathay, na pitharo iyan a: Sisi-i rekami so ilmo ko miyanggolawla a goso mapenggolawla, sa taman sa makatindeg so bangkit! Miyapopos saya phorong.

Orianiyan, na mataan a aya thitho a ondas angkai a paratiyaya a ribat, na diden pekhisar sangkai a phanga-aaloy:

1. So di kakhikinanglana ko Kitab o Allah “Qur’an” na marayag a ikhakapir.

2. So kiyapakibisaan ko manga Alol Bait (Shi’ah) ko manga ilmo a go manga kata-o, sa diron ped so kadandan o manga Muslim, na kandonsiyan a marayag a initempo ko Nabi (e), na so katempowi ko Nabi (e) sa kandonsiyan na ikhakapir, sa daden a sangkaanon a go da abaon bitiyara.

3. Piyakambokhag so Ali -Miyasoaton so Allah- si-i ko katharo iyan a mapapasad a benar a: “Sekami a manga pamilya o Rasulullah na da a inisenggay rekami o Rasulullah (e) a shai.” na so kapakambokhaga ko Ali na datar den o kapakambokhaga ko salakaw ron; a haram a diden khapakay.

4. So kapakambokhaga ko Rasulullah (e) na ped ko manga ala a dosa a go piyakasisingay si-i ko Allah, sabap sa pitharo o Rasulullah a: “Mataan a so kapakambokhaga raken na kenaoba datar o kapakambokhaga ko isa rekano, ka satao a thibabaan iyan a pakambokhagen ako niyan na miyagebong ko naraka.”

5. Piyakambokhag so Fatimah -Miyasoaton so Allah- sa di-i katharoa sa aden a Mos’haf iyan a misesenggay a timbang o Qur’an, sa makatelo matakep (so Qur’an), sa da a matatagoon a ped ko Qur’an a satiman bo a batang.

6. So kekepit sangkai a paratiyaya na di khapakay oba ped ko manga Muslim, odi na ba mi-itong a ped ko lompokan iran, a sekaniyan na aya ipephagintao niyan na so manga ilmo, manga kata-o a goso toroan, a da a matatanganon o manga Muslim a maito bo.

7. Aya pamotosana-i, na ino giyangkai a lagida-i a kaperopet sa ta-i a potao a da a benaron, a go kabokhagan a da kipantag iyan, khapakay a tharoon a ped ko Islam a Agama o Allah, a so da a tharimaan Iyan a Agama a salakaw ron?

Pitharo o Allah:

{ومن يبتغ غير الإسلام دينا فلن يقبل منه وهو في الآخرة من الخاسرين} سورة آل عمران: 85

“Satao a mbabanog sa Agama a salakaw ko Islam, na diden tharimaan (o Allah) si-i rekaniyan angkoto a Agama, go sekaniyan na si-i sa alongan a mawri na ped ko miyangalologi.” (Surah 3: 85)

Makasabap san, na hay Shi’ah na tharoonta a dowa, ka anta makalidas sangkai a mala a kamotowan: Ya Allah na mataan a angiyas kami Reka ko pinggolawla angkai a manga tao, a piyakambokhagka iran a goso Sogo-oka, a goso manga pamilya niyan a manga linang i paratiyaya, ka pantag sa kandadaga iran ko manga oripenka, a go giya kambinasa-a iran ko Agamangka, a go giya kazagomparaka iran ko kaoompong o Ommat o Nabingka a go Sogo-oka a Muhammad (e).

 5 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 So paratiyaya o manga Shi’ah sa mataan a so Musa al-Kazim, na sabnar a inisanggar iyan a ginawa niyan si-i ko manga Shi’ah [7]

Inaloy o khirek ko al-Kafi a giyangkai a miyatanto a paratiyaya si-i ko kiyatharoa niyan sa mataan a so Abol Hasan Musa al-Kazim -a Sekaniyan so ikapito a Imam si-i ko sapolo a go dowa a Imam o manga Shi’ah- na pitharo iyan a: So Allah na kiyararangitan Iyan so manga Shi’ah, na piyakapamili ako Niyan; o giya ginawako anta-a ka siran, na inisanggar aken kiran a ginawako.

Imanto (na aya pakaiza) hay Shi’ah, na antonaay mitotoro angkai a thothol a initegel iran reka a kakepitingkaon, a go inipatorayran reka a kaparatiyayaangkaon, a go giya kapangimbenarangka ko mitotoro iyan, sa datar den angkaya a kinilapiyat iyan?

Mataan a so Musa al-Kazim -Inikalimo sekaniyan o Allah- na miyabaya a phakibono iyan a ginawa niyan, ka linding iyan ko manga tao niyan a go an siran karila-i o Allah, na go aniyan siran mapakasold ko sorga sa daden a somariya.

Perogorogodangka hay Shi’ah, -Pangninta a ayonan ako o Allah a go seka, ko nganin a pekhababayaan Iyan a go ikasosoat Iyan a linang a paratiyaya a go katharo a go galbek, pamimikiranangka angkai a piyangembaalan a thothol, da a mapetharo aken arowar sa kabokhagan a pimbalobaloy, sabap ko di benar a go mawatan ko thitho a mao-olawla a goso kapatiis, sa pamimikiranangka ka mataan a khatoonka, a khipatoray niyan ko kekepiton so manga pepened a shai, a oman i isaon na dingka ikhasoat oba matharo a si-i reka phoon odi na kekepitanka, dayon sa seka na ikasosoatka so Allah a Kadnanka, a goso Islam a Agamangka, goso Muhammad a Nabingka a go Sogo reka.

Giyangkanan a manga shai na katii:

1. Piyakambokhag so Allah, sa kiyatharoa sa iniwahi Niyan ko Musa al-Kazim, a mataan a kiyararangitan Iyan so manga Shi’ah, na piyakapamili Iyan sa ginawa niyan a goso manga Shi’ah, na inisanggar iyan kiran a ginawa niyan, sa giyanan na ibet ko Allah, ka kabokhagan a inisoob Rekaniyan, Sekaniyan so mitharo sa:

{ومن أظلم ممن افترى على الله كذباً}

“Dapen a lawan sa kadadadag o tao a timpowan iyan so Allah sa kabokhagan.”

2. Piyakambokhag so Musa al-Kazim -Inikalimo sekaniyan o Allah- a go inisoobon angkai a kabokhagan a piyangembaalan, a sekaniyan na ibet ko Allah ka angiyason.

3. So kapaparatiyayaa sa so Musa al-Kazim -Inikalimo sekaniyan o Allah- na Nabi, a ibet ko Allah ka kenaoba Nabi a go kenaoba Sogo.

So di-i katharoa o di-i mamokhag, sa mataan a so Allah na piyakitokawan Iyan ko Musa al-Kazim, a kiyararangitan Iyan so manga Shi’ah, sa piyakapamili Iyan sa ginawa niyan a goso manga pagonot iyan (manga Shi’ah), na aya piyakalebi niyan na so manga pagonot iyan (manga Shi’ah), sa tiyomo iyan a mabono a ginawa niyan sa linding iyan kiran, na marayag a makanggogonana-o so lapal iyan a goso maana niyan, sa so Musa al-Kazim na Nabi, a obadi katawan a so manga Muslim na mao-ompong, sa kapir so tao a paparatiyayaan iyan a aden a Nabi ko oriyan o Muhammad (e), sabap sa miyapakapamokhag iyan so katharo o Allah a marayag so mitotoro iyan:

{ما كان محمد أبا أحد من رجالكم ولكن رسول الله وخاتم النبيين} سورة الأحزاب: 40

“Kenaoba so Muhammad na ama o isa ko manga mama rekano, aya mataan na Sogo o Allah a go polimposan o manga Nabi.”

4. So kay-isa o manga Shi’ah a goso manga Kristiyan, si-i ko paratiyaya ko Siyola a go Inisanggar.

So manga Kristiyan na paparatiyayaan iran a mataan a so Essa na inisanggar iyan a ginawa niyan ko manga manosiya, sa miniyog a masola (mabitay), ka pantag sa an malowa so kadodosa o manga manosiya, na go an iyan siran milidas ko rarangit o Kadnan a goso siksa Iyan, sa datar anan mambo so manga Shi’ah, a ipangangandag iran angkai a paratiyaya a miyatanto, a mataan a so Musa al Kazim na piyakapamili o Kadnan Iyan o andany thomoon iyan sa mapolang so manga pagonot iyan (manga Shi’ah) odi na sekaniyan i mabono, na miyathomo iyan a sekaniyan i mabono, sa inisanggar iyan a ginawa niyan ko manga Shi’ah, phoon ko rarangit o Allah a goso siksa Iyan.

Kagiyamawto, na so manga Shi’ah a goso manga Kristiyan na isa bo a paratiyaya iran, na so manga Kristiyan na marayag si-i ko Kitab o Allah (Qur’an) a manga kapir siran, na ino ikhasoat o Shi’ah so kabaloy niyan a kapir ko oriyan o paratiyaya?

(Pananaroon o manga Arab - شِعْر )

“Tiniyagarka iran ko betad a opama o sabotangka, na iphagawaaka a ginawangka o ba ka maped ko manga tao a da a pekhapedpedanon.”

Aya phakaoriyangko ron, na lidasenka a ginawangka hay Shi’ah, sa taplisangka angkai a piyangambar a manga thothol, a go manga ribat a paratiyaya, sa kepitingka so toroan o Allah a go lalan o miyamaratiyaya.

 6 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 So paratiyaya sa so manga Imam o manga Shi’ah na datar sa pangkatan o Rasulullah (e), si-i ko kapipindiyara a goso kapethoroni ron sa Wahi a goso kaphagonoti ron a goso salakaw san, inontabo so mipantagon ko manga bai ka di kiran khapakay oba siran pangaroma sa datar sa kadakel o miyapakay ko Nabi (e).

Giyangkanan a paratiyaya a kapembaloya ko manga Imam o manga Shi’ah, a datar sa pangkatan o Rasulullah (e) na tiyanto anan o khirek ko al-Kafi sa minggolalan ko dowa a thothol:

1. Mataan a pitharo iyan (maana so khirek ko  al-Kafi) a: Miyakaisaden na so Al-Mofaddal na sisi-i ko Abo Abdullah, na pitharo iyanon a: Inisanggar aken reka a ginawako[8]. Opama na iphaliyogat o Allah ko manga oripen so kaonoti ran ko oripen, na perendingen Iyanon so thothol ko langit?

Na pitharoon o Abo Abdullah: Di, so Allah na lebi a masakaw a go mala i limo a go mala i gagaw ko manga oripen Iyan, sa oba Niyan paliyogaten ko manga oripen so kaonoti ko oripen, orianiyan na perendingen Iyanon so thothol ko langit sa kagabi kapita.

Giyangkai a thothol na pekhatanto o maana niyan, a mataan a so manga Imam a Shi’ah, na inipaliyogat o Allah ko manga manosiya so kaonotiran kiran sa da a sangkot iyan, sa datar o kinipaliyogaten Iyan ko kaonoti ko Rasulullah (e), go mataan a siran -a manga Imam o manga Shi’ah- na pethoronan siran sa Wahi, go pekhatokawan iran so thotholan ko langit sa kagabi kapita, na samanan na siran na manga Nabi a go manga Sogo, odi na datar o manga Nabi a manga Sogo, sa daden a mbidaan iran.

Na so kaparatiyayaa sa aden a Nabi a pethoronan o Allah sa Wahi ko oriyan o Nabi Muhammad (e) na ikhamortad ko Islam, a go ikhakapir si-i ko kao-opakatiron ko manga Muslim.

Soti so Allah, andamanaya i kapekhasoat o Shi’ah a lalalongen, si-i ko paratiyaya a iphagakalon, sa ipephatoray ron a kakepiti niyanon, ka an makapephagintao a kapir a mawatan ko Islam, a obadi aya inikepit iyan sangkanan a paratiyaya a ribat, na pantag ko Islam a goso paratiyaya, ka aniyan pa gontongen, a go an mabaloy a kekepit ko Islam a goso paratiyaya.

Hay Allah, na tepedangka so lima o paganay a mithaong sangkai a morala, a so tiped iyan Reka angkai a manga tao a go diyadag iyan siran si-i ko toroanka.

2. Pitharo iyan (maana so khirek ko al-Kafi) a: Miyakapoon ko Muhammad bin Salim a pitharo iyan a miyaneg aken so Abo Abdullah -Alaihis Salam- a di-i niyan tharoon a: So manga Imam[9] na datar sa pangkatan o Rasulullah (e), ogaid na kenaoba siran manga Nabi, go di kiran khapakay so kapangaroma sa ba datar sa kadakel o miyapakay ko Nabi (e), na so makaliyo san na lagid iranon sa pangkatan so Rasulullah (e).

Giyangkai a thothol na apiya pen si-i ko kipapayag iyan na masosombang, na datar den o miyaonaan iyan a pethanton iyan so kapipindiyara o manga Imam a goso kipapaliyogat o kaonoti kiran, go mataan a pethoronan siran sa Wahi, sabap sa giyangkai a katharo a: “So manga Imam o manga Shi’ah na datar sa pangkatan o Rasulullah (e), inontabo so mipantag ko kapangaroma ko manga bai.” na marayag a makanggogonanao sa mataan a siran na pethoronan siran sa Wahi, a go mataan a siran na manga pindiyara, a so kaonoti kiran na paliyogat, go mataan masisipat iran so langowan a sipat a komplito a goso manga sipat a mapepento a sobo so Nabi (e) i kizipaton.

Sa aya thitho a mapipikir sangkai a manga thothol a piyangambar, a go manga kabokhagan a pimbalobaloy -hay Shi’ah-, na so lalayon a kapembelaga ko manga Shi’ah si-i ko Islam a goso manga Muslim, sa kapephadenga ko Islam a goso manga Muslim, ka kagiya so manga Shi’ah na di siran nisisita ko toroan o Qur’an a goso Sunnah o Nabi (e) a matatangan o manga Muslim, sabap sa sisi-i kiran so Mos’haf o Fatimah a mala adiso Qur’an, goso al-Jifer, goso al-Jami’ah, na goso ilmo o manga Nabi a miyanga-oona, na goso kapethoroni a Wahi ko manga Imam a manga pindiyara, a siran na datar sa pangkatan o Rasulullah (e), inontabo so mipantag ko kapangaroma sa kalawanan so pat katao, goso manga ped san a paratiyaya a kiyasabapan sa kiyapakaliyo o manga Shi’ah a kekepiton si-i ko Islam, a go inikagintas iran sa malanat ko manga Muslim, sa datar sa kalbod o kapethonggosa ko bok si-i ko tapong.

Ay! na tinibelek o Allah so niyawa a marata, a ginintas iyan so sabaad a manga Muslim sangkai a Ummah Islamiyah, sa minggolalan ko ingaran a Islam, na go miya-awat iyan so miyadiyandiyang a kaaden (si-i ko Islam) sa minggolalan (ko ingaran o) Alol Bait, na goso kipephanindegen ko Alol Bait.

 7 Miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah

 So paratiyaya sa so manga Sahaba o Rasulullah (e) na mimortad siran a go mikhapir siran, si-i ko oriyan o kiyapatay o Nabi (e), inontabo so manga pamilya o Rasulullah (Alol Bait), a goso da mapirakatao ko manga Sahaba, ka ibarat o Salman al-Farisi, goso ‘Ammar, goso Bilal.

Giyangkai a paratiyaya na kokom a kao-opakatan ko manga olowan o manga Shi’ah, iphoon ko manga Foqaha iran, goso manga Ulama iran, giyoto i sabap a ayaden a pekhabales o manga panoratan iran a go aya pekhipayag o mang kitab iran, sa aya kalilid na owana diron khipayagen o isa kiran na pantag bo sa Toqya[10] a so paliyogat kiran.

So dalil sangkai a miyatanto a paratiyaya a go ipethangkedon, na pagaloyin ami angkai a manga katharo a khaaloy:

Miyaaloy si-i ko kitab a Rawdhatol Kafi

(روضة الكافي)  a rek i Kolayni, a sekaniyan i khirek ko kitab a al-Kafi, pandangan a ika 202 so katharo iyan a: Miyakapoon ki Hanan a miyakapoon ki ama iyan, a miyakapoon ki Abo Ja’far a pitharo iyan a: Mimortad so manga tao si-i ko oriyan o Nabi (e), inontabo so telo katao: Siran so Miqdad, goso Salman, goso Abo Dar, sa datar o kiyaaloy niyan si-i ko Tafsir as-Safi -a giyanan i lomalangkap a go mala ko manga Tafsir o manga Shi’ah, a go madakel a kakekepiti ron- (miyaaloy ron) so manga thothol a madakel a pephakatanto sa giyangkai a paratiyaya, sa mataan a so manga Sahaba o Rasulullah (e) na sabnar a mimortad siran, si-i ko oriyan o kinidalong o Rasulullah (e), inontabo so manga Alol Bait a goso da mapira katao, ka ibarat o Salman goso ‘Ammar, goso Bilal, miyasoat kiran so Allah.

Sopman so manonompangon ko dowa a Shaikh, a so Abo Bakr a goso Omar, na matatago ko manga kitab angkai a manga tao, so manga katharo a daden a itong iyan sa kadakel, sa kapephakakapira kiran o manga Shi’ah, pedon angkai a miyaaloy ko kitab i Kolayni, pandangan a ika 20, sa pitharo iyan a: Ini-iza aken ko Abo Ja’far so mipantag ko dowa a Shaikh (maana so Abo Bakr a goso Omar) na pitharo iyan a: Giyanatan iran so donya na da siran den makathawbat, go da iran den katadmi so pinggolawla iran ko Amirl Mo’minin (Ali bin Abi Talib), sa miyapatot kiran a dowa so morka o Allah a goso manga Malaikat a goso kadandan o manga manosiya.

Go inaloy niyan pen si-i ko pandangan a ika 107 so katharo iyan a: Iphagiza iyo raken so Abo Bakr a goso Omar? Ibet den, ka sabnar a mimonafik siran, a go siyangka iran so katharo o Allah, a go piyagzawzaw iran so Rasulullah (e), sa siran a dowa na manga kapir, a miyapatot kiran so morka o Allah a goso manga Malaikat a goso kadandan o manga manosiya.

Orianiyan hay Shi’ah, na ino tharimaan o akal so kakokoma ko manga Sahaba o Rasulullah (e) sa siran na manga kapir, a go manga mortad, a obadi siran so manga tinabanga iyan a go tinabanga o Agama niyan, go siran i miyawid ko panolon iyan (Agama niyan), go miyasoat kiran so Allah si-i ko Kitab Iyan, go piyakitokawan Iyan kiran so kaphakasorga iran sa minggolalan ko Nabi (e), inisabap kiran o Allah a kiyalinding o Agama a goso kinipantao o manga Muslim, sa liyamba Iyan so thotholan kiran si-i ko manga kaaden, sa taman sa alongan a mawri.

Tharoangka raken, sa zapaka ko Kadnanka hay Shi’ah! Badi giyangkai a kapephakakapira ko manga Sahaba o Rasulullah (e), a goso dikiran di-i kandawra-i a goso kapethaplisa kiran, na aden a hadapon a go aden a antapon?!

Owayaki hay Shi’ah, aden a hadapon a so daden a lagid iyan a hadap, na go aden a masisinganinon a so daden a izan iyan a singanin!!

Aya hadap na so kapadeng o Islam, a ridoay o agama a Yahodi a goso agama Majowsi, a go ridoay o langowan a kapanakoto a go agama a Wathaniyyah (so kasimba sa manga barahala a go salakaw ko Allah).

Aya antap na giya kapakandod o gobirno a Majowsi (so pesimba sa apoy), a goso kadato o Kisra, ko oriyan o kinitombaken o Islam ko manga polaos iyan, goso kiyapakaragondonga niyan ko kadato iyan, goso kiyaponasa niyan ko rarad iyan sa dayon sa dayon, omiyog so Allah.

Sa katii so nanao a tiyokop ko kaphagosaya san. Badi aya miyakapatay ko (Omar a) ikadowa a Khalifa o manga Muslim na mangoda a Majowsi?

Badi aya miyawid ko pandi o pitna sa kiyasopaka ko Khalifa a so Usman, sa taman sa kiyadoratanon na so Abdullah bin Saba’ a Yahodi, sa aya miyabaloy a paganay a tembad o marata a goso morala, si-i ko manga inged o manga Muslim? Go si-i sa giyangkai a limbagan a binasa, na ron linimbag o Shaitan so Shi’ah na minimbawata sangkoto a masa, a phagawidan iyan so pandi o Bid’ah pantag si-i ko (Wilayah) a goso (Imamah), sa miyakaibarat sa dowa a kampilan a mikokolat sa lig o Islam a goso manga Muslim.

Minisabap ko kipephanolonen ko Wilayah[11] na piyakakapir so manga Sahaba o Rasulullah a go pindawraan siran, go piyakakapir a go pindawraan so langowan a masosoat kiran, a goso (langowan a) ipephamangni niyan siran sa kasoat kiran o Allah, a ped ko manga Muslim.

Go minisabap ko kiyamba go o Imamah[12] na miyaaden so manga kadiyat a marata si-i ko kadato o manga Muslim, na miyabiyag so di-i kathithidawa a phakapolang si-i ko let-let o manga Muslim, na romiyagiray so manga rogo, na minitombak so torogan, na miyakapagintao so Islam a mikakayamber i anggawta, a tatagetheren i manga polaos, (na miyabaloy so manga Shi’ah) a ridoay o Islam a miyakapoon sa sold, sa datar den o manga ridoay niyan a phoon sa liyo, sa miniperidoay niyan so manga tao a ipagi-ingaran iran so Islam, sa lagid o kiniperidoay niyan ko manga kapir.

Si-i sa giyangkanan a pasodan hay Shi’ah, na kiyambaalan so manga paratiyaya o manga Shi’ah a goso kepit iran, na miyabaloy a Agama a makambibisa a salakaw ko Agama o manga Muslim, a aden a manga tomadeng iyan a go manga panagayanan iyan, go aden a Kitab iyan (Qur’an a salakaw ko Qur’an o manga Muslim) a go Hadis iyan, go aden a manga kata-o niyan a go manga ilmo iyan.

Sabnar a miyaaloy sa onaan angkai a sorat, so katantowan anan a goso karinaon, sa ilayangka na go perogorogodangka oba aden a sangkaan kaon, ka opamao da a marata a bantak a go marzik a singanin, na di mabaloy so Wilayah a makaoparik ko manga Muslim a go tembad a marata a kasabapan sa pitna a go rido ko manga Muslim.

Sabap sa so manga Muslim a Ahlos Sunnah, a siran bo i patot a khabethowan sa manga Muslim, na da a khatoon kiran a sakatao bo aba niyan pekhagowaden so manga pamilya o Rasulullah (e), na ino khisasoway so manga Shi’ah a pithananan ko Wilayah, sa miyabaloy ran a singanin a go antap, a iperido iran ko manga Muslim a go ipephakakapir iran kiran a go di-iran siran ipamaninta, sa datar o kiyatokawingkaon sa mona a goso kiyaaloyami ron.

Go sopen so Imamah: Na opama na kenaoba pagereg a go kalalalongan, a so Islam na biyowangan iyan sa bayabayaan so manga Muslim, sa kaphamili iran sa dato a ikhokom iyan kiran so hokoman o Kadnan iran a goso toroan o Nabiran, sa philiin iran so khabayaan iran a khapakayan sa kaphagolowani niyan kiran, a go kapenakoda-i niyan kiran, sa maka-aayon ko pakayan iyan a goso kata-o a miyapasad iyan, na penggiraw so manga Shi’ah a: Di, di, ka aya patot a khadato na sa pithanananon o Rasulullah (e) a go misosorat a sekaniyan i khadato, a sekaniyan na pindiyara ko dosa a go pethoronan sa Wahi. Sa anday kakhatoona o manga Muslim sangkanan a Imam “dato”?

Sa ba giyai i sabap a kasisibay o manga Shi’ah, sa di-iran di-indawraan so manga Muslim a go riridoon iran?!

Kagiyamawto hay Shi’ah, na mataan a so paratiyaya si-i ko Wilayah a goso Imamah, na mataganan okit a ipendadag ko manga tao a go iphagakal kiran, a aya antapon na imbinasa ko Islam a go izagomparak ko kao-ompong o manga Muslim.

Sa obangka bo phanolatanen a ginawangka, sa maradikaanka ko kadadakpaon angkai a paratiyaya a dadag, a go lidasenka sangkai a kepit a maliboteng a phakaantiyor!!

Hay Shi’ah, na takikangka sa ginawangka a mataan a atastanggonganka a kilidasenka sa ginawangka a goso manga pamilyangka, sa phooningka a lidasenka a ginawangka a goso manga pamilyangka ko siksa o Allah, sa pipikirangka a giyanan na di mapenggolawla odi misabap ko paratiyaya a ontol, a goso galbek a mapiya, na go mataan a so paratiyaya a ontol, a goso galbek a mapiya, na da a khatoonanon arowar ko Kitab o Allah (Qur’an) a goso Sunnah o Rasulullah (Hadis), na go mataan a seka - na sa katatarongkooka si-i ko kalaboso o kepit a Shi’ah a maliboteng - na di khaparo obangka maparoli so kenal ko paratiyaya a ontol, a goso galbek a mapiya, odika pagapas ko lamalama o paratiyaya o Ahlos Sunnah wal Jama’ah, ka ron matatago so Kitab o Allah (Qur’an) a linang ko manga rerezik a manga panaawil a ribat, a so pimbaas o manga tao a di-i maginantang sa kipephanolonen ko kepit a Shi’ah, ka ipendadag ko manga tao a go ipephaminasa, go ron khatoon so Sunnah o Rasulullah (e) a linang ko kabokhagan a go kepit a Shi’ah, sa khisabap san na khaparolingka so paratiyaya a ontol a go Aqidah Islamiyah a linang, goso galbek a mapiya a so inisogo o Allah ko manga oripen Iyan, a pekhisoti ran ko manga ginawa iran, a go iniphasad Iyan kiran a kiphagontongen iranon a go kakhiapasen iranon.

Togalingka hay Shi’ah, si-i ko Kitab o Allah a goso Sunnah o Rasulullah (e) ka khatoonka so kapakadaya ko kota a panarigan.

Aya moripori na takikangka sa ginawangka, a kenaoba aya kinipaladen aken reka sangkai a wasiyat, na ba arap ko nganin a matatago reka, odi na matatago ko salakaw reka a ped ko manga manosiya, odi na ba kalek si-i reka, odi na so salakaw reka a ped ko manga tao.

Ibet ko Allah, ka kenaoba giyanan, aya mataan na so kaphagariari si-i ko Islam, a goso kipapaliyogat o kapamagosiyata sa onot ko Allah, a goso Kitab Iyan, a goso Sogo Iyan, a goso kaonoti ko manga olowan o manga Muslim, a go pantag ko kadandan iran, sa giyanan i miyakasogo raken sa kinipaladen aken reka sangkai a wasiyat, sa araparap aken ko Allah sa kaliwanaganon so poso-oka, na go toro-onka Niyan ko iphagontongka si-i sa donya a go sa Akhirat.

وسلام على المرسلين والحمد لله رب العالمين.



1 Giyangkai a basa a (حقائق علمية)  na makapemamaana sa madakel (Plural) sa aya kambasa-aon ko maana a isa (Singular) na (حقيقة علمية)  aya maana niyan na giyangkoto a nganin a miyatanto o kata-o ko oriyan o kiyapangadi-iron agoso kiyapemasakaon, sa aya kiyasabotako ron ko paka-aantapanon o somiyorat sangkai a kitab na giyangkoto a manga paratiyaya o manga Shi’ah a miyatanto a kekepitan iran, sa di iran mipephalaw ka midadakat ko manga kitab iran a pekedegen iran, giyoto i aya inipantag akenon si-i ko basa Mranao na “So miyatanto a paratiyaya o manga Shi’ah.” (So mindiyorobasa).

2 Al-Kafi, vol. 1 “Kitab al-Hojjah” pandangan a 207.

3 Giyangkai a basa a Sirianiyah na ped ko manga basa o manga Yahodi sa miyaona (So mindiyorobasa).

4 al-Kafi, Vol. 1 “Kitab al-Hojjah” pandangan a 26.

5 al-Kafi, Vol.1 “Kitab al-Hojja”, pandangan a 227

6 al-Kafi, Vol.1 “Kitab al-Hojja”, pandangan a 138.

7 al-Kafi, Vol.1 “Kitab al-Hojjah” pandangan a 260.

8 al-Kafi, Vol.1 “Kitab al-Hojjah” pandangan a 229.

9 al-Kafi, Vol.1 “Kitab al-Hojjah” pandangan a 270.

10 Aya maana a Toqya na phamokhag siran, sa ped anan sa paratiyaya iran a paliyogat kiran. (So mindiyorobasa).

11 Giyanan so kepit, a so Ali Ibn Abi Talib na sekaniyan i pithananan o Rasulullah (e) si-i ko kadato ko orianiyan. (So mindiyorobasa).

12 Giyanan so kepit, a aya pekhadato ko manga Muslim naso Ali agoso manga moriyataw niyan agoso manga Imam ko manga Shi’ah. (So mindiyorobasa).