ئیمان هێنان به‌ مه‌لائیكه‌ت

وه‌سف كردن

ده‌بێ ئيمان به‌وه‌ بهێنین كه‌وا مه‌لائیكه‌ت دروست كراوێكی خوای گه‌وره‌ن. له‌نور دروست كراون نه‌نێره و نه‌مێ یه‌ن ، وه‌نه‌ده‌خۆن ونه‌ده‌خۆنه‌وه . خوای گه‌وره ته‌نها دروستی كردوون بۆ جێ به‌جێ كردنی فه‌رمانه‌كانی خۆی...

Download

وه‌صفی فراوان

 

ئیمان هێنان به‌مه‌لائیكه‌ت


 

 

ده‌بێ ئيمان به‌وه‌ بهێنین كه‌وا مه‌لائیكه‌ت دروست كراوێكی خوای گه‌وره‌ن. له‌نور دروست كراون نه‌نێره و نه‌مێ یه‌ن ، وه‌نه‌ده‌خۆن ونه‌ده‌خۆنه‌وه . خوای گه‌وره ته‌نها دروستی كردوون بۆ جێ به‌جێ كردنی فه‌رمانه‌كانی خۆی، وه‌خوای گه‌وره به‌شێوه‌یه‌ك دروستی كردوون كه‌قه‌ت سه‌رپیجی فه‌رمانه‌كانی ناكه‌ن و خودا جی فه‌رموو ، ئه‌وه‌ئه‌نجام ئه‌ده‌ن .

هه‌روه‌ها جیهانی ئه‌وان جیهانیكی غه‌یبی یه‌.

واته‌نادیاره‌، وه‌جه‌نده‌ها جۆرن ، وه‌ژماره‌شیان یه‌كجار زۆره‌كه‌س نایزانێ ته‌نها خوای گه‌وره‌نه‌بێ ، وه‌هه‌ر یه‌ك كارو فرمانێكی تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌، له‌وانه‌:

یه‌كه‌م: جبریل: فه‌رمانی پێ كراوه‌به‌وه‌حی، له‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه‌دایده‌به‌زێنێته‌سه‌ر پێغه‌مبه‌ران علیهم الصلاة والسلام.

دووه‌م: ئیسرافیل: فه‌رمانی پێ كراوه‌ به‌نه‌فخی صور، وه‌یه‌كێكه‌لاوه‌نه‌ی عرشیان هه‌ڵگرتوه‌.

سێیه‌م: میكائیل: فه‌رمانی پێ كراوه ‌به‌ باران بارین و روه‌ك( القطر والنبات ) .

وه‌ئه‌م سیانه‌هه‌مووییان فه‌رمانیان پێ كراوه‌به‌وه‌ی ژیانی تێیدایه‌، ئه‌واته‌جبیرل فرمانی پێ كراوه‌به‌وه‌حی، ئه‌ویش ژیانی تایه‌بۆ دڵه‌كان، وه‌میكائیل فه‌رمانی پێ كراوه‌ به‌‌( قطر و نبات ) ئه‌ویش ژیانی تێدایه‌بۆ زه‌وی، وه‌ئیسرافیل فوو ده‌كاته‌ ( صور ) ، ئه‌ویش ژیانی تێدایه‌ بۆ لاشه‌كان له‌رۆژی قیامه‌تدا.

هه‌روه‌ها هه‌یانه‌ فه‌رمانی پێ كراوه ‌به‌گیان كێشانی مرۆڤ یان هه‌موو گیان له‌به‌رێك، ئه‌ویش ( ملك الموت ) ته‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ی له‌گه‌ڵیدان، وه‌ئه‌و مه‌لائیكه‌ته‌ پێی ناوترێت ( عزرائیل )؛ چونكه‌ جێگر نه‌بووه‌ له ‌پێغه‌مبه‌ری خواوه‌ كه‌ ئه‌وه‌ ناوی بێت.خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت:{ حَتَّى إِذَا جَاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لا يُفَرِّطُونَ } (الأنعام: من الآية61) وه‌ده‌فه‌رموێت : {قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ } (السجدة:11) . به‌ڵی خۆشه‌ویستان: ده‌بێت ئێمه‌باوه‌ڕمان هه‌بێت به‌و ناوانه‌ی كه‌هاتوون له‌قورئان و سوننه‌تدا، وه‌باوه‌ڕمان هه‌بێت به‌و فه‌رمانانه‌ی كه‌پێیان كراوه‌ له ‌لایه‌ن خوای گه‌وره‌وه، وه‌ك خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت:{وَلَهُ مَنْ فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَنْ عِنْدَهُ لَا يَسْتَكْبِرُونَ عَنْ عِبَادَتِهِ وَلَا يَسْتَحْسِرُونَ (19) يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُونَ } ( الأنبياء/19ـ20) واته‌: ئه‌وانه‌ی له‌لای خودان (مه‌لا ئیكه‌ته‌كان) خۆیان به‌گه‌وره‌تر نازانن له‌وه‌ی خوای گه‌وره‌بپه‌رستن وه‌به‌شه‌و و ڕۆژ ذكر و ته‌سبیحاتی خودا ده‌كه‌ن و ماندوو نابن .

هه‌روه‌ها خوای گه‌وره‌ده‌فه‌رموێت : { يَخَافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُونَ مَا يُؤْمَرُونَ} (النحل/٥٠) .

واته‌: وه ‌له‌ په‌روه‌ردگاریان كه‌له‌سه‌ریانه‌ئه‌ترسن، وه‌ئه‌وه‌ئه‌نجام ئه‌ده‌ن كه‌فه‌رمانیان پێ كراوه‌.

هه‌روه‌ها خوای گه‌وره‌ده‌رباره‌ی سیفه‌تیان ده‌فه‌رموێت : { الْحَمْدُ لِلَّهِ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ جَاعِلِ الْمَلَائِكَةِ رُسُلًا أُولِي أَجْنِحَةٍ مَثْنَى وَثُلَاثَ وَرُبَاعَ يَزِيدُ فِي الْخَلْقِ مَا يَشَاءُ إِنَّ اللَّهَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ } (فاطر/1) .

واته‌: سوپاس بۆ ئه‌و خوایه‌ی كه‌به‌دیهێنه‌ری ئاسمانه‌كان و زه‌ویه‌. وه‌مه‌لائیكه‌تی گێڕاوه‌به‌په‌یامبه‌ر كه‌وه‌حی بۆ پێغه‌مبه‌ران ده‌هێنی ، ئه‌و مه‌لائیكه‌تانه‌یش هه‌یانه‌. دوو باڵی هه‌یه‌ . هه‌یانه‌سێ باڵی هه‌یه‌وهه‌یانه‌چوار.......وه‌هه‌ندێكیان له‌مه‌زیاترو هه‌ندێكیان له‌مه‌كه‌متر وه‌خوای گه‌وره‌باڵا ده‌سته‌به‌سه‌ر هه‌موو شتێك.

هه‌روه‌ها ابن مسعود(خوای لێ ڕازی بێت) ده‌فه‌رموێت. پێغه‌مبه‌ر( صلی الله علیه‌وسلم ) (( رأى جبريل (عليه السلام) له ستمائة جناح)) ئیمام بوخاری ریوایه‌تی كردوه‌ .

واته‌: (جبریل) بینی (٦٠٠) باڵی هه‌بوو .

هه‌روه‌ها پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ده‌رباره‌ی ئه‌و ماده‌یه‌ی ڵی ی دروست كراون ده‌فه‌رموێت : (( خلقت الملائكة ‌من نور ))، ئیمام موسلیم ریوایه‌تی كردوه‌ .

واته‌: مه‌لائیكه‌ت له‌نور دروست كراوه‌.

ئه‌مه‌به‌كورتی ئیمان هێنان بوو به‌مه‌لائیكه‌ت .

سه‌رچاوه‌:

١-شه‌رحی عه‌قیده‌ی واسطیه‌، شێخ موحه‌مه‌د صاڵح العثیمین ـ ڕه‌حمه‌تی خوای لێ بێت ـ لاپه‌ڕه‌: ٤٥ تا ٤٨، دار الثریا للنشر ١٤٢٦ كۆچی.

٢-ئیمان له‌لای ئه‌هلی سوننه‌و جه‌ماعه‌، نوسینی:الیاس محمد كوردی، چاپی دووه‌م، لاپه‌ڕه‌: ١٢ و ١٣.

ڕای به‌رێزت گرنگه‌ بۆمان