9 - At-Tawba ()

|

(1) 1. ئەڤە بەرائەتە [ژ پەیمانێ دەركەڤتنە] ژ خودێ و پێغەمبەرێ وی، بۆ وان ئەوێت هەوە پەیمان د گەل دایین ژ موشركان.

(2) 2. ڤێجا [گەلی گاوران] چار هەیڤان [مەخسەد هەیڤێت حەرامكرینە كو شەڕ تێدا بێتەكرن: (رجب، ذی القعدە، ذی الحجە، محرم)] بێ ترس و ئێمن د ئەردیدا بگەڕن، و بزانن هوین نەشێن خودێ نەچار بكەن [كو هەوە ب بەر ئیزایێ نەئێخیت]، و ب ڕاستی خودێ ڕسواكەرێ گاورانە.

(3) 3. و ئەڤە ئاگەهداركرنە ژ بەرێ خودێ و پێغەمبەرێ ویڤە، د ڕۆژا جەژنا حەجیاندا، بۆ هەمی خەلكی، كو خودێ و پێغەمبەرێ وی د بەرینە ژ موشركان [ئەوێت پەیمانا خۆ دشكێنن]، ڤێجا ئەگەر تۆبە بكەن، ئەڤە د خێرا هەوەدایە و ئەگەر هوین ڕوییێ خۆ وەرگێڕن [و ل سەر شركا خۆ بمینن] ڤێجا بزانن هوین نە نەچاركەرێت خودێنە، [كو وەلێ بكەن نەشێت هەوە ئیزا بدەت] و [تو هەی موحەممەد] مزگینییێ ب ئیزایەكا ب ژان و دژوار بدە ئەوێت گاور بوویین.

(4) 4. و ژ بلی وان [موشركان] ئەوێت هەوە پەیمان دایینێ پاشی وان چو ژ پەیمانا خۆ كێم نەكربیت و نەبوویینە پشتەڤان و هاریكارێت كەسەكێ ل سەر هەوە، پەیمانا وان بگەهیننە وەختێ وێ یێ دیاركری، ب ڕاستی خودێ حەژ پارێزكاران دكەت [ئەوێت پارێزكارییا خودێ د وی تشتیدا دكەن ئەوێ ل سەر وان حەرامكری و پەیمانا خۆ ب جهـ دئینن].

(5) 5. ڤێجا ئەگەر هەیڤێت ب ڕویمەت و حەرامكری بۆرین و دەركەڤتن، هەمی موشركان بكوژن، ل هەر جهەكێ هوین لێ ببینن و ب دەست هەوە بكەڤن، و بگرن و ئێخسیر بكەن و ل دۆر بزڤڕن و هەمی زێرەڤانگەهان لێ بگرن، ڤێجا ئەگەر تۆبەكرن و نڤێژكرن و زەكاتا مالێ خۆ دان، ڤێجا ڕێكا وان بەردەن، ب ڕاستی خودێ گونەهـ ژێبەر و دلۆڤانە.

(6) 6. و ئەگەر ئێك ژ موشركان خۆ هاڤێتە بەختێ تە، بحەوینە دا كەلامێ خودێ گولێ ببیت [و قورئانێ بۆ بخوینە]، پاشی بگەهینە وی جهی یێ لێ ئێمن ببیت، چونكی ب ڕاستی ئەو ملەتەكێ نەزانن.

(7) 7. چاوا موشركان دێ پەیمان ل دەڤ خودێ و پێغەمبەرێ وی هەبن، ژ بلی وان ئەوێت هەوە پەیمان ل كەعبەیێ دایییێ، هندی ئەو د گەل هەوە د ڕاست بن، هوین ژی د گەل وان د ڕاست بن، ب ڕاستی خودێ حەژ پارێزكاران دكەت [جهئینانا پەیمانێ ژ پارێزكارییێیە].

(8) 8. چاوا [دێ وان پەیمانا خودێ و پێغەمبەری هەبیت] ئەگەر ئەو ب سەر هەوە بكەڤن، مرۆڤانی و پەیمانێ بەرچاڤ ناگرن، ب دەڤێ خۆ هەوە ڕازی دكەن [ئانكو دەڤنەرمییێ‌ د گەل هەوە دكەن، و دلێ وان ل سەر هەوە تژی كەرب و كینە]، و دلێ وان ناگریت [ئەو ئەوا د گەل هەوە دبێژن ب جهـ بێت]، و باراپتر ژ وان ڕێ دەركەڤتینە.

(9) 9. ئایەت و نیشانێت خودێ ب بهایەكێ كێم فرۆتن، و ڕێكا خودێ ل خەلكی گرتن، ب ڕاستی ئەڤا ئەو دكەن گەلەك كرێتە.

(10) 10. [نە بەس د ڕاستا تە ب تنێدا وەسانە] ئەو د ڕاستا چو خودان باوەراندا پەیمان و مرۆڤانییێ بەرچاڤ ناگرن، و ئەها ئەڤەنە، زێدەگاڤیكەر [یێت ددەنە سەر تان و پەژانێ خودێ].

(11) 11. ئەگەر تۆبەكرن و نڤێژكرن و زەكات دان، ڤێجا برایێت هەوەنە د دینیدا، و ئەم ب درێژی و ب هەمی ڕەنگان نیشان و ئایەتێت خۆ بۆ وان دیار دكەین، ئەوێت دزانن.

(12) 12. و ئەگەر پەیمانێت خۆ ئەوێت ب سویند موكوم كرین، پشتی د گەل هەوە دایین بشكێنن، و ئەزماندرێژی د ڕاستا دینێ هەوەدا كرن [تان تێ قوتان]، ڤێجا سەرێت گاورییێ بكوژن، ب ڕاستی وان چو سویند و پەیمان نینن، بەلكی بەس بكەن و ب پاشڤە بچن.

(13) 13. ئەرێ ما هوین [گەلی موسلمانان] شەڕێ وان ناكەن، ئەوێت سویند و پەیمانێت خۆ شكاندین، و ل بەر بوون پێغەمبەری دەربێخن، و دەستپێكێ وان شەڕ د گەل هەوە كربوو، ما هوین ژ وان دترسن [لەوا هوین شەڕێ وان ناكەن]؟ خودێ هەژیترە هوین ژێ بترسن ئەگەر هوین خودان باوەر بن.

(14) 14. شەڕێ وان بكەن، خودێ دێ وان ب دەستێت هەوە [ب كوشتنێ] ئیزادەت و [ب ئێخسیركرنێ] ڕسوا كەت، و هەوە ب سەر وان ئێخیت و دلێت دەستەكەكا موسلمانان هین كەت.

(15) 15. و دێ كەربا دلێت وان [موسلمانان] داڕێژیت، و خودێ تۆبەیێ ددەتە سەر وی یێ بڤێت، و خودێ ب خۆ یێ زانا و كاربنەجهە.

(16) 16. ئەرێ هوین ل وێ هزرێنە [هۆسا بێ جەڕباندن] بێنە هێلان، و خودێ نەزانیت كێ ژ هەوە جیهاد كرییە و كێ ژ هەوە ژ بلی خودێ و پێغەمبەرێ وی و موسلمانان، كەسەك بۆ خۆ نەكربیتە نێزیك و خۆشتڤی، و خودێ ژ هەر كارەكێ هوین دكەن ئاگەهدارە [ئانكو هوین ل وێ هزرێنە بێنە هێلان، بێی كو جیهادێ بكەن و خۆ ژ موشركان بشۆن].

(17) 17. بۆ موشركان نابیت و نەدورستە، و ئەو ب خۆ شادەیییێ ب گاورییێ ل سەر خۆ ددەن، كو ئەو مزگەفتێت خودێ ئاڤا بكەن، كار و كریارێت ڤان [ئەوێت شانازییێ‌ پێ دبەن] پویچ بوون، و هەروهەر دێ د ئاگریدا مینن.

(18) 18. ب ڕاستی بەس ئەو دێ مزگەفتێت خودێ ئاڤاكەت، ئەوێ باوەری ب خودێ و ب ڕۆژا ئاخرەتێ ئینایی، و نڤێژێ بكەت و زەكاتێ بدەت، و ژ خودێ پێڤە ژ كەسێ نەترسیت، ڤێجا هیڤییە ئەڤە ژ ڕاستەڕێكرییان بن.

(19) 19. ئەرێ هوین [كارێ] ئاڤدانا حەجییان و ئاڤاكرنا [سەخبێكرنا ئاڤاهییێ] كەعبەیێ، وەكی [كارێ] وی ددانن ئەوێ باوەری ب خودێ و ڕۆژا قیامەتێ ئینایی و جیهاد د ڕێكا خودێدا كری، ئەڤە ل دەڤ خودێ نەوەكی ئێكن، و خودێ ب خۆ ملەتێ ستەمكار ڕاستەڕێ ناكەت.

(20) 20. ئەوێت باوەری ئینایین و مشەخت بوویین و جیهاد ب خۆ و مالێ خۆ د ڕێكا خودێدا كرین، ل دەڤ خودێ پایە و پەییسكێت وان بلندترن، [ئانكو قەدرێ وان مەزنترە]. و ئەها ئەڤەنە یێت سەرفەراز.

(21) 21. خودایێ وان مزگینییێ ب دلۆڤانییێ ژ دەڤ خۆ، و ب ڕازیبوونێ و بەحەشتێت بۆ وان خۆشی تێدا بەردەوام، ددەتێ.

(22) 22. هەروهەر دێ تێدا بن، ب ڕاستی خەلاتێ مەزن ئەوە ئەوێ ل دەڤ خودێ.

(23) 23. گەلی خودان باوەران، باب و باپیر و برایێت خۆ نەهەلگرن هەڤال و خۆشتڤی، ئەگەر وان گاوری شوینا باوەرییێ هەلبژارت، و هەر كەسێ ژ هەوە وان بۆ خۆ بكەتە خۆشتڤی [پشتی گاوری هەلبژارتی]، ئەڤە ئەو ژ ستەمكارانە.

(24) 24. بێژە: ئەگەر بابێت هەوە و زارۆكێت هەوە و برایێت هەوە و ژنێت هەوە، و عەشیرەتا هەوە و مالێ هەوە ب دەست خۆڤە ئینایی، و بازرگانییا هوین ژێ بترسن بشكێت و نەچیت، و خانییێت هەوە پێ خۆش، ل دەڤ هەوە شرینتر و خۆشتڤیتر بن ژ خودێ و پێغەمبەرێ وی و ژ جیهادا د ڕێكا خودێدا، ڤێجا خۆ بگرن هەتا فەرمانا خودێ دئێت، و خودێ ب خۆ ملەتێ ژ ڕێ دەركەڤتی ڕاستەڕێ ناكەت.

(25) 25. ب سویند خودێ هوین ل گەلەك جهان ب سەرئێخستن، و هاریكارییا‏ هەوە كر [وەكی بەدرێ و حودەیبییێ‌ و خەیبەرێ و ڤەكرنا مەكەهێ]، و ڕۆژا حونەینێ ژی [هاریكارییا‏ هەوە كر]، گەلەكییا هەوە هوین گەرمكرن [و هەوە گۆت: ئەڤرۆ گەلەك بەرامبەر كێمەكا ناشكێن] و ڤێ گەلەكییێ چو فایدە ژی نەگەهاندە هەوە، و چو ژ هەوە نەدا پاش، و ئەرد ب بەرفرەهییا خۆڤە ل هەوە بەرتەنگ بوو، پاشی هەوە بەرێ خۆ وەرگێڕا و هوین ڕەڤین.

(26) 26. پاشی خودێ [پشتی هوین ڕەڤین] دلخۆشییا خۆ ب سەر پێغەمبەرێ خۆ و خودان باوەراندا ئینا خوارێ، و لەشكەرەك [بۆ پشتەڤانییا هەوە] ئینا خوارێ، هەوە نەددیتن، و ئەوێت گاوربوویین ئەشكەنجەدان و ئەڤەیە جزایێ گاوران.

(27) 27. پاشی خودێ پشتی ڤێ‌ تۆبەیێ ددەتە سەر وی یێ وی بڤێت و خودێ ب خۆ گونەهـ ژێبەر و دلۆڤانە.

(28) 28. گەلی خودان باوەران، ب ڕاستی هندی موشركن د پیسن [پیساتییا وان یا شركێ و سالۆخەت و هزروبیرانە]، ڤێجا بلا پشتی ڤێ سالێ [كو سالا نەهی مشەختی بوو] نێزیكی مزگەفتا كەعبەیێ نەبن، [و نابیت ژ نوكە و پێڤە بێنە كەعبەیێ بۆ حەجێ و عومرەیێ] و ئەگەر هوین [ژ نەهاتنا وان بۆ مزگەفتێ] ژ خیزانییێ (هەژاریێ) بترسن [چونكی ب هاتنا وان ڕەواجەك دكەڤیتە كڕین و فرۆتنا هەوە]، ڤێجا ئەگەر خودێ بڤێت دێ هەوە ژ كەرەما خۆ دەولەمەند كەت. ب ڕاستی خودێ یێ زانا و كاربنەجهە.

(29) 29. [گەلی خودان باوەران] شەڕی د گەل وان بكەن ئەوێت باوەرییێ ب خودێ و ڕۆژا قیامەتێ نەئینن، و ئەوا خودێ و پێغەمبەرێ وی حەرامكری، حەرام نەكەن، و دینێ ڕاست بۆ خۆ نەكەنە دین، ژ وان ئەوێت كتێب بۆ هاتین [جوهی و فەلە] هەتا ب دەستێت خۆ زێرەسەرێ ددەن و ئەو یێت شكەستی.

(30) 30. و جوهییان گۆت: عوزەیر كوڕێ خودێیە، و فەلەیان گۆت: عیسا كوڕێ خودێیە، ئەڤە گۆتنا وانە ئەو ب دەڤێ خۆ [ڤێ] دبێژن [بێ نیشان و بێ بەلگە و گۆترە]، چاڤ ل وان دكەن یێت بەری وان گاور بوویین [د چەرخ و سەردەمێت بۆریدا وەكی یۆنان و ڕۆمانان]، خودێ وان بكوژیت [لەعنەتان ل وان بكەت]، چاوا ئەو بەرێ خۆ ژ هەقییێ وەردگێڕن بۆ پویچییێ‌؟!

(31) 31. ئەوان [مەخسەد جوهی و فەلە] زانا و عیبادەتكەرێت خۆ و عیسایێ كوڕێ مەریەمێ بۆ خۆ خودا دانایینە، و فەرمانا وان نەهاتییە كرن ژ خودایەكی زێدەتر بپەرێسن، كو ژ وی پێڤەتر چو خودایێت دی نینن، و ب ڕاستی ئەو یێ پاك و پاقژە ژ وی سالۆخی ئەوێ موشرك ددەنێ.

(32) 32. دڤێن [و ل بەر دگەڕن] ڕۆناهییا خودێ [كو قورئانە] ب دەڤێت خۆ بڤەمرینن، و خودێ ناهێلیت، هەتا ڕۆناهییا خۆ تەمام نەكەت و ب سەرنەئێخیت، خۆ گاوران پێ نەخۆش ژی بیت.

(33) 33. ئەو [خودێ‌] ئەوە یێ پێغەمبەرێ خۆ ب ڕێكا ڕاستەڕێكرنێ [كو قورئانە] و ب دینێ ڕاست هنارتی، دا بكەتە سەرپشكا هەمی دینان، و ب سەر هەمی دینان بێخیت، بلا موشركان پێ نەخۆش ژی بیت.

(34) 34. گەلی ئەوێت هەوە باوەری ئینایین، ب ڕاستی گەلەك ژ زانا و عیبادەتكەران [ژ فەلە و جوهییان] مالێ خەلكی ب نەهەقی دخۆن [ب ڕێكا بەرتیلێ و سەلەفێ‌ و حەرامییێ‌]، و ڕێكا خودێ ژ خەلكی دگرن، و ئەوێت زێر و زیڤان ددانە سەرێك [و هەقێ خودێ ژێ دەرنەئێخن] و د ڕێكا خودێدا نەمەزێخن، ڤێجا [هەی موحەممەد] تو مزگینییێ ب ئیزایەكا ب ژان و دژوار بدە وان.

(35) 35. ڕۆژا [زێڕ و زیڤ] د ئاگرێ جەهنەمێدا دئێنە سۆركرن و گەرمكرن، و ئەنییێت وان و تەنشتێت وان و پشتێت وان پێ دئێنە داخكرن، [دێ بێژنە وان] ئەها ئەڤە ئەوە یا هەوە بۆ خۆ دانایە سەرێك، ڤێجا تامكەنە وێ [بخۆن] یا هەوە بۆ خۆ دانایە سەرێك.

(36) 36. ب ڕاستی ژ ڕۆژا خودێ ئەرد و ئەسمان چێكرین، هەژمارا مەهان ل دەڤ خودێ دوازدە مەهن، هەروەكی خودێ د كتێبا خۆدا [دەپێ پارستی] بنەجهكری، ژ وان مەهان چار ژێ ب ڕویمەتن [د وان مەهاندا (ذو القعدە، ذو الحجە، موحەررەم و ڕەجەب) شەڕ و كوشتن تێدا نەدورستە]، ئەڤەیە [ئیسلامە] دینێ ڕاست و دورست [ئەوێ قەدرێ ڤان مەهان دگریت]، ڤێجا د ڤان مەهاندا ستەمێ ل خۆ نەكەن [ئانكو كوشتنێ تێدا نەكەن]. و هوین هەمی پێكڤە شەڕێ موشركان بكەن، هەروەكی ئەو هەمی پێكڤە شەڕێ هەوە دكەن، و بزانن خودێ د گەل پارێزكارانە.

(37) 37. ب ڕاستی گیرۆكرنا [پاشئێخستنا] ڕویمەتا مەهێ بۆ مەهەكا دی [ئانكو گوهۆڕینا وان هەیڤێت خودان ڕویمەت و شەڕ تێدا حەرام ب هندەك مەهێت دی، دا ڕویمەتێ وێ بشكێنن] زێدەبوونە د گاورییێدا، ئەوێت گاوربوویین پێ بەرزە و گومڕا دبن، سالەكێ حەلال دكەن و سالا دی حەرام دكەن، دا هندی وێ هەژمارێ لێ بكەن یا خودێ حەرامكری، ڤێجا ئەو ب ڤێ كریارا خۆ حەرامێ خودێ حەلال دكەن. كارێ وان یێ خراب یێ بۆ وان هاتییە خەملاندن، و خودێ ب خۆ ژی ئەوێت گاور ڕاستەڕێ ناكەت.

(38) 38. گەلی خودان باوەران هەوە خێرە، ئەگەر بۆ هەوە هاتە گۆتنێ، هوین هەمی د ڕێكا خودێدا دەركەڤن بۆ جیهادێ، [هوین] د ئەردیدا لەش گران دبن، ئەرێ هەوە ژیانا ئاخرەتێ دا ب ژیانا دنیایێ؟ ڤێجا [بزانن] خۆشییا ژیانا دنیایێ ل بەر یا ئاخرەتێ چو نینە، یا كێم و بێ قیمەتە.

(39) 39. و ئەگەر هوین [گەلی خودان باوەران] هەمی پێكڤە نەچنە جیهادێ، دێ خودێ ب ئیزایەكا دژوار هەوە ئیزادەت، و دێ هەوە ب غەیری هەوە گوهۆڕیت. و هوین نەشێن چو زیانێ ژی بگەهیننێ، ب ڕاستی خودێ ل سەر هەمی تشتان یێ دەستهەلاتدارە.

(40) 40. ئەگەر هوین [گەلی خودان باوەران] پشتەڤانی و هاریكارییا‏ وی [پێغەمبەرێ من، موحەممەد] نەكەن، نێ ب ڕاستی خودێ هاریكارییا‏ وی كر، وەختێ گاوران ئەو [پێغەمبەر ل مەكەهێ] ئێك ژ دویان [كو ئەبو بەكرە] دەرئێخستی، وەختێ ئەو هەردو د شكەفتێڤە بوون، دەمێ دگۆتە هەڤالێ خۆ [ئەبو بەكری] ب خەم نەكەڤە، نێ خودێ یێ د گەل مە، [هنگی] خودێ دلرەحەتییا خۆ ب سەردا داڕێت و پشتەڤانییا وی ب لەشكەرەكی كر هەوە نەددیت، و داخوازا گاوران بۆ [شركێ و گاورییێ] ب بن ئێخست، و داخوازا خودێ [بۆ ئیسلامێ] ب سەرئێخست و بلندكر، و خودێ ب خۆ سەردەست و كاربنەجهە.

(41) 41. و هوین [گەلی خودان باوەران] ب دلخوازی و دلنەخوازی و ب گەنج و پیرەمێرڤە و ب سوار و پەیادەڤە و د خۆشی و نەخۆشییاندا و ب زاڕۆك و بێ زاڕۆكڤە و ب بارسڤكی و ب بارگرانیڤە و ب مال و جانێ خۆڤە، جیهادێ د ڕێكا خودێدا بكەن، ئەڤە بۆ هەوە چێترە ئەگەر هوین بزانن.

(42) 42. ئەگەر [گازیكرنا تە هەی موحەممەد بۆ شەڕی نەبایە] و بۆ دەستكەڤتییەكێ‌ نێزیك بایە یان ژی بۆ وەغەرەكا ناڤنجی بایە [نەیا دویر و نەیا نێزیك بایە]، ب ڕاستی دا ل دویڤ تە ئێن، بەلێ ب ڕاستی زەحمەت و وەستاندنێ ئەو دویرئێخستن و لەشگران كرن، و دێ ب خودێ سویند خۆن [و دێ بێژن:] ئەگەر ئەم شیاباینە، ب ڕاستی دا د گەل هەوە دەركەڤین [ب ڤەمانا خۆ ژ جیهادێ] خۆ بەرئاتاف دكەن، و خودێ ب خۆ دزانیت ئەو درەوینن.

(43) 43. خودێ ل تە نەگریت و تە ئازاكەت [هەی موحەممەد]، بۆچی تە دەستویرا وان دا، بەری ئەوێت ڕاستی گۆتین، بۆ تە دیار بن و تو درەوینان بنیاسی.

(44) 44. ئەوێت باوەرییێ ب خودێ و ڕۆژا قیامەتێ دئینن، دەستویرییێ ژ تە ناخوازن كو ئەو ب خۆ و مالێ خۆ جیهادێ د ڕێكا خودێدا بكەن، و خودێ ئاگەهـ ژ پارێزكاران هەیە.

(45) 45. بەلێ بەس ئەو دەستویرییێ ژ تە دخوازن [ژ جیهادێ ڤەمینن] ئەوێت باوەری ب خودێ و ڕۆژا قیامەتێ نەی، و دلێت وان ب گۆمان، ڤێجا ئەو د گۆمان و دودلییا خۆدا دزڤڕن.

(46) 46. و ئەگەر [راست دبێژن] وان ڤیابایە دەركەڤن [بۆ جیهادێ] دا كاری بۆ كەن، بەلێ خودێ ڕابوونا وان نەڤیا، ڤێجا ل بەر وان گران كر، و گۆتنە ئێكدو د گەل ڕوینشتییان [بچویك و پیرەمێر و ژنان] بڕوینن.

(47) 47. و ئەگەر ئەو د گەل هەوە دەركەڤتبانە ژی، ژ خرابییێ پێڤەتر ل هەوە زێدە نەدكرن، و دا د ناڤ هەوەدا ئێن و چن و خرابییێ هەلئێخن، سەرگێڕییێ‌ بۆ هەوە دخوازن، و د ناڤ هەوەدا یێت هەین [سست و لاواز] گوهدارییا وان دكەن، و خودێ ئاگەهـ ژ ستەمكاران هەیە.

(48) 48. ب ڕاستی وان بەری نوكە ژی [بەری تەبووكێ] كارێ خرابییێ بۆ هەوە دكر، و هەمی كار بۆ تە دئینان و دبرن [پیلان و ئۆیین بۆ تە دگێڕان، دا تە ژ جیهادێ سست بكەن]، هەتا ڕۆژا هەقییێ هاتی [هاریكاری و پشتەڤانییا تە هاتییە كرن] و دینێ خودێ ب سەركەڤتی، و وان [ئەڤێت ڤەمایین ژ جیهادێ] ئەڤە نەدڤیا و د سەر وانڕا ئەڤە هاتەكرن.

(49) 49. هەیە ژ وان دبێژتە تە دەستویرا من بدە [ئەز نەئێمە شەڕێ ڕۆمێ]، و من نەئێخە د گونەهێدا، بزانن گونەهـ ئەوە یا ئەو كەڤتینێ و یا ئەو تێدا [كو حەز دكەن ڤەمینن]، ب ڕاستی جەهنەم یا وەرهاتییە ل دۆر گاوران.

(50) 50. ئەگەر قەنجییەك [سەركەڤتن و دەستكەڤتییەك] بگەهیتە تە پێ نەخۆش دبن، و ئەگەر خرابییەك [د ڕێكا خودێدا بێتە سەرێ تە چ برینداركرن چ كوشتن] دێ بێژن: ب ڕاستی مە بەری نوكە كارێ خۆ كربوو، [لەوا ئەم دەرنەكەڤتین] و بەرێ خۆ ددەنە مالێت خۆ و ئەو یێت كەیفخۆش.

(51) 51. بێژە ب ڕاستی چو بەلا و ئاتاف مە ناهنگێڤن، ئەو نەبن یێت خودێ بۆ مە نڤێسین، هەر ئەوە [خودێیە] پشتەڤان و هاریكارێ مە، ڤێجا بلا خودان باوەر پشتا خۆ ب خودێ گرێ بدەن.

(52) 52. بێژە [هەی موحەممەد] ما هوین ل هیڤییێنە چ ب سەرێ مە بێت، ژ بلی ئێك ژ دو قەنجییان [سەركەڤتن و سەربلندی، یان ژی شەهیدبوون و لێبۆرین]، و ب ڕاستی ئەم ژی بۆ هەوە ل هیڤییێنە [ئێك ژ دویان ب سەرێ هەوە بێت]، خودێ ب ئیزایەكێ ژ دەڤ خۆ هەوە بهنگێڤیت یان ب دەستێت مە [هەوە بدەتە كوشتن ل سەر گاورییێ]، ڤێجا چاڤەڕێ بن، ئەم ژی د گەل هەوە چاڤەڕێینە.

(53) 53. [هەی موحەممەد] تو بێژە: [وان دوڕوییان] چ ب دلێ خۆ و چ بێ دلێ خۆ، مالێ خۆ بدەن، هەر ژ هەوە نائێتە قەبویلكرن. ب ڕاستی هوین ملەتەكێ ژ ڕێ دەركەڤتینە.

(54) 54. و چو نەهێلا مەزاختن و خێرێت وان ژ وان بێنە وەرگرتن، ئەو نەبیت كو وان باوەری ب خودێ و پێغەمبەرێ وی نەئینا، و نڤێژێ ناكەن ئەگەر ب خرچ و خاڤی نەبیت، و چو نادەن و نامەزێخن ئەگەر ژ نەچاری نەبیت.

(55) 55. ڤێجا بلا مال و زاڕۆكێت وان [یێت گەلەك] تە عەجێبگرتی نەكەن، خودێ دڤێت د ژیانا دنیایێدا وان پێ ئەزیەت بدەت، و پاشی وان بمرینیت و ئەو گاور.

(56) 56. [دوڕوی] ب خودێ سویند دخۆن كو ئەو ژ هەوەنە و یێت د گەل هەوە، و ئەو ب خۆ نە ژ هەوەنە، بەلێ ئەو دەستەكەكن دترسن [ئەوا هاتییە سەرێ گاوران ب سەرێ وان ژی بێت، ژ بەر هندێ ژ درەو بۆ هەوە سویند دخۆن، كو موسلمانن و خودان باوەرن وەكی هەوە، و ئەو ب خۆ وەسا نینە].

(57) 57. و ئەگەر وان ئاسێگەهەك [كو تێدا هاتبانە پارستن]، یان شكەفتەك [كو تێدا نەهاتبانە دیتن]، یان ژێرزەمینەك [كو چۆبانە تێدا] دیتبایە، دا ب لەز بەرێ خۆ دەنێ [ژ ترساندا].

(58) 58. و هندەك ژ وان د لێكڤەكرنا دەستكەڤتیاندا، تە لەكەدار دكەن، و تانان دهاڤێژنە تە، ڤێجا ئەگەر ژ وی مالی گەهشتە وان ڕازی بوون، و ئەگەر نەگەهشتە وان عێجز و نەڕازی دبن.

(59) 59. و ئەگەر ب وی تشتێ كو خودێ و پێغەمبەرێ وی دایییە وان [ژ دەستكەڤتی و غەنیمەیان] ڕازی بانە، و گۆتبانە: خودێ بەسی مەیە، خودێ دێ ژ كەرەما خۆ دەتە مە و پێغەمبەرێ وی ژی [ژ كەرەما خودێ دێ دەتە مە]، و ب ڕاستی ئەم ل هیڤییا خودایێ خۆینە [ئەڤە دا بۆ وان چێتر بیت].

(60) 60. ب ڕاستی زەكات بەس بۆ وانە ئەوێت هەژار و بەلنگاز، و ئەوێت ل سەر شۆل دكەن [بۆ كۆمكرنا زەكاتێ]، و ئەوێت دلێ وان بەر ب ئیسلامێڤە دئێتە كێشان [ژ كەسێت موسلمان بوویین و هێژ موكوم نەبوویین، یان گرەگرێت گاوران دا ژ زیانا وان بێتە پاشڤەبرن و دلێ وان بۆ ئیسلامێ بێتە نەرمكرن]، و بۆ ئازاكرنا بەندەیان و بۆ دەینداران، و بۆ ڕێیا خودێ (جیهادێ ب هەمی ڕەنگانڤە) و ڕێڤنگانە، ئەڤە فەرزە ژ دەڤ خودێ، و خودێ ب خۆ یێ زانا و كاربنەجهە.

(61) 61. و ژ وان [دوڕوییان] هەنە ئەزیەتێ دگەهیننە پێغەمبەری و دبێژن: ئەو گوهێ خۆ ددەتە هەمی تشتان و هەمییێ باوەر دكەت، بێژە: بەلێ ئەو گوهدارییا هەمی تشتی دكەت، بەلێ گوهدارییا وی بۆ خێرا هەوەیە، باوەرییێ ب خودێ دئینیت و باوەر ژ خودان باوەران دكەت، و دلۆڤانییە بۆ ئەوێت باوەری ئینایین ژ هەوە، و ئەوێت ئەزیەتێ دگەهیننە پێغەمبەرێ خودێ، ئیزایەكا ب ژان و دژوار بۆ وان هەیە.

(62) 62. بۆ هەوە ب خودێ سویند دخۆن، دا هەوە ڕازی بكەن، و خودێ و پێغەمبەرێ وی هێژاترن ئەو ڕازی بكەن، ئەگەر ڕاست ئەو ژ خودان باوەران بن.

(63) 63. ئەرێ ما وان نەزانییە، هەر كەسێ دژاتی و دژمناتییا خودێ و پێغەمبەرێ وی بكەت، نێ ب ڕاستی ئاگرێ دۆژەهێ بۆ وییە و دێ هەروهەر تێدا بیت، ئەڤەیە ڕسواتی و شەرمزارییا مەزن.

(64) 64. دوڕوی دترسن سۆرەتەك د دەرهەقێ واندا [ئان ل سەر وان] بێتە خوارێ، یا د دلێ واندا [ڤەشارتی] بۆ وان بێژیت، [هەی موحەممەد] بێژە [وان]: تڕانەیان بكەن، نێ ئەوا هوین ژێ دترسن، خودێ دێ ئاشكەرا كەت.

(65) 65. و ئەگەر تو پسیارا وان بكەی [ژ وی تشتێ وان گۆتی] دێ سویند خۆن و بێژن مە بەس تڕانە د ناڤبەرا خۆدا دكرن و بەس ئاخڤتن بوو، و مە چو مەخسەد پێ نەبوون. بێژە: ئەرێ هەوە تڕانە ب خودێ و ئایەتێت وی و پێغەمبەرێ وی دكرن؟!

(66) 66. [هەی موحەممەد بێژە دوڕوییان:] مهانە و هەجەتان نەگرن (عوزران نەخوازن) [ژ هەوە نائێنە وەرگرتن]، ب ڕاستی هوین گاوربوون پشتی هەوە باوەری ئینایی، ئەگەر ئەم ل دەستەكەكێ ژ هەوە ببۆرین و ئازا بكەین [ئەوێت دوڕوییاتییا خۆ هێلایین] دەستەكەكێ دێ ئیزا دەین، چونكی ئەو ب ڕاستی گونەهكار بوون.

(67) 67. دوڕوی ژ ژن و مێران ژ ئێكن [ئانكو هەمی وەكی ئێكن د دوڕوییاتییێدا]، فەرمانێ ب خرابییێ دكەن و ڕێ ل باشییێ دگرن، و دەستێت خۆ دگرن (دمچینن) و قەلساتییێ‌ دكەن، خودێ ژ بیركرن [فەرمانا وی ب پشت گوهێ خۆڤە هاڤێتن] خودێ ژی ئەو هێلان [و دلۆڤانی و كەرەما خۆ ژ وان بڕی]، ب ڕاستی دوڕوی ئەون یێت ژ ڕێ‌ دەركەڤتین.

(68) 68. خودێ بۆ دوڕوییان ژ ژن و مێران و گاوران ئاگرێ دۆژەهێ بەرهەڤ كرییە، و هەروهەر دێ‌ تێدا بن و ئەو بەسی وانە، و خودێ ئەو یێت ژ دلۆڤانییا خۆ دویرئێخستین، و ئیزایەكا هەروهەر بۆ وان هەیە.

(69) 69. [گەلی دوڕوییان] هوین ژی وەكی ئەوێت بەری خۆ، ئەو ژ هەوە ب هێزتر بوون، و پتر ژ هەوە مال و زاڕۆ هەبوون، ڤێجا وان خۆشی ب بارا خۆ ژ دنیایێ بر، و هەوە ژی كەیف و خۆشی ب بارا خۆ بر، و هوین كەڤتنە د پویچاتییێدا هەروەكی ئەو كەڤتینە د پویچاتییێدا، [خودانێت ڤان سالۆخان] ئەڤان كار و كریارێت وان د دنیا و ئاخرەتێدا پویچ بوون، و هەر ئەڤەنە زیانكار.

(70) 70. ما بۆ [دوڕوییان] بەحسێ یێت بەری وان نەهاتییە كرن [كا چ ب سەرێ وان هات]، ملەتێ نووح، و عاد [ملەتێ هوود پێغەمبەر]، و (ثمود) [ملەتێ صالح پێغەمبەر]، و ملەتێ ئیبراهیم پێغەمبەر و خەلكێ مەدیەنێ [ملەتێ شوعەیب پێغەمبەر]، و گوندێت هاتینە سەروبنكرن [گوندێت (لوط) پێغەمبەر]، پێغەمبەرێت وان ب نیشان و بەلگەیێت ئاشكەراكەر بۆ وان هاتن [وان باوەری ب پێغەمبەرێت خۆ نەئینا، ڤێجا خودێ ئیزا ب سەردا داڕێت]، ڤێجا خودێ نە ئەوە یێ ستەمێ ل وان بكەت، بەلێ وان ب خۆ ستەم ل خۆ كر.

(71) 71. زەلام و ژنێت خودان باوەران هاریكار و پشتەڤانێت ئێكن، فەرمانێ ب قەنجی و باشییێ دكەن و ڕێكێ ل خرابییێ دگرن، و نڤێژێت خۆ [ب ڕەنگێ پێدڤی] دكەن و زەكاتێ ددەن، و گوهدارییا خودێ و پێغەمبەرێ وی دكەن، ئەڤان خودێ دێ دلۆڤانییێ پێ بەت، ب ڕاستی خودێ سەردەست و كاربنەجهە.

(72) 72. خودێ سۆزا دایییە خودان باوەران، ژ ژن و مێران، كو بەحەشتێت ڕویبار د بنڕا دچن و دئێن و هەروهەر تێدا بن، و خانییێت خۆش د بەحەشتا عەدەندا بكەتە بارا وان، و ڕازیبوونا خودێ ژ ڤێ هەمییێ مەزنترە، و ئەڤەیە سەرفەرازییا مەزن.

(73) 73. هەی پێغەمبەر جیهادێ د گەل گاور و دوڕوییان بكە، و ل سەر وان بشدینە، و جهێ وان جەهنەمە و پیسە دویماهیكە.

(74) 74. [دوڕوی] ب خودێ سویند دخۆن، وان نەگۆتییە [ئەگەر ڕاست موحەممەد پێغەمبەر بیت، ئەم ژ كەران ژی خرابترین] و ب ڕاستی وان پەیڤا گاورییێ گۆت، و پشتی موسلمان بوویین گاور بوونەڤە، و ئەو كرنە دلێ خۆ یا ب دەست وانڤە نەهاتی [كو كوشتنا پێغەمبەرییە]، و چو كێماسی و ڕەخنە ل سەر [پێغەمبەری] نەبوون، ئەو نەبیت خودێ و پێغەمبەرێ وی ئەو ژ كەرەما خودێ بێ منەت كرن. ڤێجا ئەگەر ئەو تۆبە بكەن، تۆبە بۆ وان چێترە و ئەگەر ئەو ڕوییێ خۆ [ژ تۆبە و باوەرییێ] وەرگێڕن، ب ڕاستی خودێ دێ وان د دنیا و ئاخرەتێدا ب بەر ئیزایەكا ب ژان و دژوار ئێخیت، و وان د ئەردیدا چو هەڤال و پشتەڤان و هاریكار نابن [وان ژ ئیزایێ ڕزگار بكەن].

(75) 75. و ژ وان [دوڕوییان] هەنە پەیمانێ د گەل خودێ ددەن، ئەگەر [خودێ] ژ كەرەما خۆ مالی بدەتە مە، ب ڕاستی و ب سویند ئەم دێ خێر و سەدەقەیان دەین، و ئەم دێ بینە ژ مرۆڤێت قەنجیكار.

(76) 76. ڤێجا وەختێ [خودێ‌] ژ كەرەما خۆ مال دایییێ، [وان دوڕوییان] قەلسی و چڕویكی كرن [و چو خێر نەدان، وەكی سویند خوارین]، و پشتا خۆ دانێ [دانە پەیمانا خۆ] و ئەو د ڕوی وەرگێرانا خۆدا ڕكهشك.

(77) 77. ڤێجا [چڕویكییێ‌] دوڕوییاتییەكا بەردەوام هێلا د دلێ واندا، هەتا ڕۆژا دگەهنە خودێ، ژ بەر جهنەئینانا پەیمانا وان دایی، و ژ بەر درەوێت وان دكرن.

(78) 78. ئەرێ ما وان نەزانییە، خودێ نهینی و پستەپستا وان دزانیت، و ب ڕاستی خودێ زێدە زانایێ نهینیانە.

(79) 79. ئەو [دوڕوییێت] چكییان ددەنە خودان باوەرێن، ژ دل و گیان [گەلەك] سەدەقەیان ددەن [دبێژن: ئەڤە بۆ ڕویمەتییێیە نە ژ بۆ ڕازیبوونا خودێیە]، و [ژ خودان باوەران] ئەوێت چو نەبینن بدەن ژ بلی پێچێبوونا خۆ، [دوڕوی] تڕانەیان بۆ خۆ پێ دكەن [و دبێژن: خودێ چو پاكی ب ڤێ كێمێ نینە]، خودێ ئەو جزادان ل سەر تڕانەیێت وان، و ئیزایەكا ب ژان و دژوار بۆ وان هەیە.

(80) 80. چ تو داخوازا گونەهـ ژێبرنێ بۆ وان [دوڕوییان] بكەی، یان ژی داخوازا گونەهـ ژێبرنێ بۆ وان نەكەی، خۆ ئەگەر حەفتێ جاران داخوازا گونەهـ ژێبرنێ بۆ وان بكەی، هەر خودێ گونەهێت وان ژێ نابەت، چونكی ب ڕاستی وان باوەری ب خودێ و پێغەمبەرێ وی نەئینا، و خودێ ب خۆ ملەتێ ژ ڕێ دەركەڤتی، ڕاستەڕێ ناكەت.

(81) 81. ئەڤێت ڤەمایین [ژ دوڕوییێت دەستویر خواستین، و نەچۆینە تەبووكێ] ب ڕوینشتنا خۆ [د مالێت خۆدا]، پشتی پێغەمبەرێ خودێ چۆیی، خۆشبوون، و نەڤیان ب خۆ و مالێ خۆ جیهادێ د ڕێكا خودێدا بكەن، و گۆتنە [خەلكی] د گەرمێدا دەرنەكەڤن، بێژە: ئاگرێ جەهنەمێ گەرمترە، ئەگەر ئەو تێ بگەهن.

(82) 82. ڤێجا بلا پیچەك بكەنن، و گەلەك بكەنە گری، جزایێ كار و كریارێت وان كرین.

(83) 83. ڤێجا ئەگەر خودێ تو [ژ تەبووكێ] ڤەگەڕاندییە مەدینەیێ ل نك دەستەكەكێ ژ وان [ژ یێت ڤەمایی]، و دەستویر ژ تە خواستن بۆ دەركەڤتنێ [بۆ خەزایەكا دی ژ بلی تەبووكێ]، بێژە: هوین چو جاران د گەل من دەرناكەڤن، و هوین چو جاران د گەل من شەڕێ چو دژمنان ناكەن، ب ڕاستی هوین جارا ئێكێ ب ڕوینشتنا خۆ د خۆش بوون، ڤێجا هوین ژی د گەل ڤەمایییان بمیننە ڕوینشتی.

(84) 84. [هەی موحەممەد] هەر كەسێ ژ وان بمریت نڤێژێ ل سەر نەكەی، و ل سەر گۆڕێ‌ وی [د وەختێ ڤەشارتنێدا] ڕانەوەستە، ب ڕاستی وان باوەری ب خودێ و پێغەمبەرێ وی نەئینایییە، و مرن و ئەو ژ ڕێ دەركەڤتی.

(85) 85. و ب مال و زاڕۆكێت وان عەجێبگرتی نەبە، ب ڕاستی خودێ دڤێت د دنیایێدا وان پێ ئیزا بدەت، و وان بمرینیت و ئەو گاور.

(86) 86. و ئەگەر سۆرەتەك هاتە خوارێ، و تێدا هاتبیت باوەرییێ ب خودێ بینن، و د گەل پێغەمبەرێ وی جیهادێ بكەن، ئەوێت دەولەمەند دەستویرییێ‌ ژ تە دخوازن و دبێژن: بهێلن ئەم ژی د گەل ڕوینشتییان بمینین.

(87) 87. ئەو ڕازی بوون د گەل ژنان بمینن، و خودێ دلێ وان مۆركر، ڤێجا ئەو ژ بەر هندێ تێ ناگەهن [كا چ سەركەڤتن و خۆشی د جیهادێدایە، چ ئەزیەت و نەخۆشی د ڕوینشتنێدایە].

(88) 88. بەلێ پێغەمبەری و ئەوێت باوەری د گەل ئینایین، ب خۆ و مالێ خۆ جیهاد كرن، خێروبێرێت دنیایێ و ئاخرەتێ بۆ وانن، و ئەون یێت سەرفەراز.

(89) 89. خودێ بەحەشتێت ڕویبار دبنڕا دچن بۆ وان بەرهەڤكرینە، هەروهەر دێ تێدا مینن، و ئەڤەیە سەركەڤتنا مەزن.

(90) 90. و كۆچەرێت عەرەبان [ئەوێت ل دەشتێ ئاكنجی] ئەوێت هەجەت گرتین، دا دەستویری بۆ وان بێتە دان [كو بمینن و پشكدارییێ‌ د تەبووكێدا نەكەن]، و ئەوێت خودێ و پێغەمبەرێ وی درەوین دانایین، ئەو ڕوینشتن [هەر نەهاتن عوزرێ ژی بخوازن]، ئەوێت گاوربوویین ژ وان، نێزیك دێ ئیزایەكا ب ژان و دژوار وان گریت.

(91) 91. گونەهـ ل سەر لاواز و نەساخ و ئەوێت چو نەبینن [بۆ جیهادێ] خەرج بكەن نینە [ئەگەر پشكدارییێ‌ د جیهادێدا نەكەن]، ئەگەر ئەو باوەرییێ ب خودێ و پێغەمبەری بینن، و گوهدارییا وان بكەن، چو گونەهـ ل سەر خودان عوزران نینە و گازندە ژێ نائێتەكرن، خودێ ب خۆ گونەهـ ژێبەر و دلۆڤانە.

(92) 92. و چو گونەهـ ل سەر وان نینە ئەوێت وەختێ بێنە دەڤ تە دا تو وان سویار بكەی، تە گۆت: من چو نینە هەوە لێ‌ سویار بكەم، بەرێ خۆ وەرگێڕان و چاڤێت وان تژی ڕۆندك دبوون ژ خەماندا، چونكی وان چو نەددیت د ڕێكا خودێدا بمەزێخن.

(93) 93. ب ڕاستی ڕێكا جزادانێ و ژێ وەرنەگرتنێ و گونەهكاركرنێ، بەس ل سەر وانە ئەوێت دەستویرییێ‌ ژ تە دخوازن [كو نەئێنە جیهادێ]، و ئەو ب خۆ یێت دەولەمەند، ڕازی بوون د گەل ژنان [روینشتی] بمینن، و خودێ دلێ وان مۆركرییە، ڤێجا ژ بەر هندێ ئەو نوزانن.

(94) 94. [هەی پێغەمبەر] دەمێ هوین ژ جیهادێ ڤەدگەڕن، [دوڕوی] دێ ئێن داخوازا لێبۆرینێ ژ هەوە كەن، بێژە: داخوازا لێبۆرینێ نەكەن [چو عوزران نەخوازن]، ئەم باوەر ژ هەوە ناكەین، ب ڕاستی خودێ ئەم ب سەر سالۆخێت هەوە هلكرین، و خودێ و پێغەمبەرێ وی دێ كریارێت هەوە بینن [كا دێ خرابی و دوڕوییاتییا خۆ هێلن، یان دێ هەر ل سەر مینن]، پاشی دێ زڤڕنە دەڤ زانایێ نەپەنی و ئاشكەرایان، و دێ هەوە ئاگەهداری كار و كریارێت هەوە كەت [دێ هەوە ل دویڤ كریارێت هەوە ئیزادەت].

(95) 95. گاڤا هوین زڤڕینە دەڤ وان، دێ بۆ هەوە ب خودێ سویند خۆن، دا هوین ل وان ببۆرن و لێ نەگرن، ڤێجا هوین ڕوییێ خۆ ژ وان وەرگێڕن، ب ڕاستی ئەو د پیسن و جهێ وان دۆژەهە، جزایێ كریارێت وان كرین.

(96) 96. بۆ هەوە سویند دخۆن، دا هوین ژ وان ڕازی ببن، و ئەگەر هوین ژ وان ڕازی ژی ببن. ب ڕاستی خودێ ژ ملەتێ ژ ڕێ دەركەڤتی ڕازی نابیت.

(97) 97. گاوری و دوڕوییاتییا كۆچەرێت عەرەبان [ئەعرابان] پترە [ژ یا خەلكێ باژێران]، و شاییترن، ئەو بڕیار و ئەحكامێت خودێ ل سەر پێغەمبەرێ خۆ ئینایینە خوارێ نەزانن [پێدڤییە بزانین زێدەگاوری و دوڕوییاتییا وان یا هندێیە ئەو ل دویڤ سەرێ خۆ یێت ڕابووین، و كەس نەبوو وان شیرەت بكەت و ژ زانایان د دویر بوون، و چو ژ كتێبا خودێ و سونەتا پێغەمبەرێ وی نوزانن]. و خودێ ب خۆ یێ زانا و كاربنەجهە.

(98) 98. و ژ وان ئەعرابان، هەنە تشتێ دكەنە خێر ب خوسارەتی ددانن، و ل هیڤییێنە بەلا و ئاتاف بێنە سەرێ هەوە، بەلا و ئاتاف ب سەرێ وان بهێن و خودێ ب خۆ یێ گوهدێر و زانایە.

(99) 99. و ژ ئەعرابان ژی هەنە باوەرییێ ب خودێ و ڕۆژا قیامەتێ دئینن، و تشتێ دمەزێخن، نێزیكبوون ژ خودێ دبینن، و [ژ مەزاختنا خۆ] دوعایێت پێغەمبەری و داخوازا گونەهـ ژێبرنێ دڤێن. بلا ب ئاگەهـ بن كو ئەڤ مەزاختنە نێزیكبوونە بۆ وان [وان نێزیكی ڕازیبوون و دلۆڤانییا خودێ دكەت]، خودێ دێ وان ئێخیتە بەر دلۆڤانییا خۆ [ئانكو د بەحەشتێدا]، ب ڕاستی خودێ گونەهـ ژێبەر و دلۆڤانە.

(100) 100. و پێشییێت ئێكێ ژ مشەخت و هاریكاران و ئەوێت ب قەنجی ب دویڤ وان كەڤتین، خودێ ژ وان ڕازی بوویییە و ئەو ژی [ب تشتێ خودێ دایییە وان] ڕازی بوویینە، بەحەشتێت ڕویبار د بنڕا دچن بۆ وان بەرهەڤكرینە، و هەروهەر دێ تێدا مینن، ئەڤەیە سەركەڤتنا مەزن.

(101) 101. و ژ وان ئەعرابێت دۆرماندۆری هەوە دوڕوی هەنە، و ژ خەلكێ مەدینەیێ ژی هەنە پەلەوان ل سەر دوڕوییاتییێ‌، تو وان نانیاسی، ئەم وان دنیاسین، دوقات ئەم دێ وان ئیزادەین [د دنیایێدا ب شەرمزارییێ‌ و ئیزایا گۆڕێ، و ل ئاخرەتێ ب ئیزایا دۆژەهێ]، پاشی دێ ئێنە ڤەگێڕان بۆ ئیزایەكا مەزن [ڕۆژا قیامەتێ].

(102) 102. و هندەكێت دی ژ خەلكێ مەدینەیێ [ژ وان بوون ئەوێت ژ تەبووكێ ڤەمایین] گونەهێت خۆ ل سەر خۆ ئاشكەرا كرن، كارێ خۆ یێ چاك [جیهادا خۆ یا بەری تەبووكێ] و هندەكێ دی یێ خراب [ڤەمانا خۆ ژ تەبووكێ] تێكەل كرن، بەلكی خودێ تۆبەیا وان قەبویل‏ بكەت، ب ڕاستی خودێ گونەهـ ژێبەر و دلۆڤانە.

(103) 103. زەكاتێ ژ مالێ وان وەرگرە، وان پێ پاك و پاقژ بكە ژ گونەهان، و بۆ وان [پشتی تو زەكاتێ ژ وان وەردگری] دوعایان بكە، ب ڕاستی دوعایێت تە بۆ وان ڤەهەسیان و دلرەحەتییە، و خودێ ب خۆ گوهدێر و دلۆڤانە.

(104) 104. ئەرێ ما نوزانن هەر خودێیە یێ تۆبەیا بەندەیێت خۆ و زەكاتا وان وەردگریت، و ب ڕاستی هەر خودێیە تۆبەوەرگر و دلۆڤان.

(105) 105. [هەی موحەممەد] بێژە: [وان ئەوێت تۆبە كرین] [چ كارێ هەوە پێ خۆش] بكەن، خودێ و پێغەمبەرێ وی و خودان باوەر دێ كارێ هەوە بینن، و ب ڕاستی هوین هەمی دێ ب بال زانایێ نهینی و بەرچاڤانڤە ئێنە ڤەگەڕاندن، ڤێجا ئەو دێ هەوە ب كریارێت هەوە دكرن، ئاگەهداركەت.

(106) 106. و هندەكێت دی [ژ وان یێت ژ تەبووكێ ڤەمایین: (مورارەیێ كوڕێ ڕەبیع و كەعبێ كوڕێ مالك و هیلالێ كوڕێ ئومەیە)] هەنە، كاروبارێ وان یێ ڕاوەستیایییە هەتا فەرمانا خودێ د ڕاستا واندا دیار دبیت، ئان دێ وان ئیزا دەت ئان [خودێ] دێ تۆبەیا وان قەبویل كەت، و خودێ ب خۆ یێ زانا و كاربنەجهە.

(107) 107. و ئەوێت [ژ وان دوڕوییان ئەوێت ڤەمایین ژ تەبووكێ] مزگەفتەك بۆ زیان گەهاندنێ [ب موسلمانان]، و ب هێزكرنا گاورییێ و ژێكڤەكرنا خودان باوەران، و بۆ خۆبەرهەڤكرن و خۆگرتنێ ل هیڤییا وی یێ بەری نوكە شەڕێ خودێ و پێغەمبەرێ وی كری، ئاڤاكرین، و سویند ژی دخۆن كو مە ژ قەنجییێ پێڤەتر [ژ ئاڤاكرنا مزگەفتێ] چو یێ دی نەڤیایییە، و خودێ شادەیییێ ددەت كو ئەو ب ڕاستی [د ڤێ سویندخوارنا خۆدا] درەوینن.

(108) 108. چوجا لێ ڕانەوەستە و نڤێژێ تێدا نەكە، ئەو مزگەفتا جارا ئێكێ ل سەر تەقوا و ترسا خودێ هاتییە ئاڤاكرن، هەژیترە تو نڤێژێ تێدا بكەی، هندە زەلام یێت تێدا هەین دڤێن خۆ پاقژ بكەن [ب دەستنڤێژگرتنێ و خۆشویشتنێ و دویركەڤتنا گونەهان]، و خودێ ب خۆ ژی حەژ خۆپاقژكەران دكەت.

(109) 109. ئەرێ ئەوێ خیم و بنیاتێ‌ (بنسترێ) [ئاڤاهییێ‌ دینێ] خۆ ل سەر پارێزكاری و ڕازیبوونا خودێ ئاڤاكری چێترە، یان ژی ئەوێ خیمێ [ئاڤاهییێ‌ دینێ] خۆ ل سەر لێڤا كەندالەكێ هەڕفتە ئاڤاكری، ڤێجا [ئاڤاهییێ‌ وان یێ ل سەر لێڤا كەندالی] ئەو هەڕفاندنە د ئاگرێ دۆژەهێدا، و خودێ ب خۆ ملەتێ ستەمكار ڕاستەڕێ ناكەت.

(110) 110. ئەو ئاڤاهییێ‌ وان ئاڤاكری دێ هەر مینیت، گۆمان و دودلی د دلێ واندا، هەتا دلێ وان ژێكڤە دبیت و دمرن [ئانكو هندی د ساخن دێ ئەو ئاڤاهی گۆمانێ د دلێت واندا هێلیت]، و خودێ ب خۆ زانا و كاربنەجهە.

(111) 111. ب ڕاستی خودێ جان و مالێ خودان باوەران، ژ وان كڕییە بەرانبەری هندێ بەحەشتێ بدەتە وان، ئەڤە چونكی ئەو د ڕێكا خودێدا جیهادێ دكەن، ڤێجا ئەو [گاوران] دكوژن و دئێنە كوشتن ژی، ئەڤە پەیمانەكا بنەجهە ل سەر وی [خودێ‌] د تەورات و ئنجیل و قورئانێدا، و كی هەیە وەكی خودێ پەیمانا خۆ ب جهـ بینیت؟ ڤێجا هوین ب وێ كڕینا خۆ یا هوین پێ هاتینە فرۆتنێ [كو بەحەشتە] شاد و كەیفخۆش بن، نێ سەرفەرازییا مەزن ئەها ئەڤەیە.

(112) 112. [خودان باوەر] تۆبەدارن ژ هەمی گونەهان، و ل بەر فەرمانا خودێ د ڕاوەستیایینە، و دلسۆزن د پەرستنا خۆدا، و سوپاسییا خودێ د هەمی كراساندا دكەن، و ڕۆژیگر و گەریدەنە د ڕێكا خودێدا، و نڤێژكەرن و فەرماندەنە ب چاكییان، و ڕێنەدەنە و ورێگرن بۆ خرابییان، و پارێزەرن بۆ بڕیار و ئەحكام و تخویبێت خودێ، و مزگینییێ [ب بەحەشتێ] بدە خودان باوەرێت هۆسا.

(113) 113. نەدورستە بۆ پێغەمبەری و خودان باوەران، داخوازا گونەهـ ژێبرنێ بۆ موشركان بكەن، خۆ ئەگەر مرۆڤێت وان ژی بن [و حەژ وان ژی بكەن]، پشتی بۆ وان دیاربوویی، كو ئەو موشرك ب ڕاستی دۆژهینە.

(114) 114. و داخوازا گونەهـ ژێبرنا ئیبراهیم بۆ بابێ خۆ نەدهاتەكرن، ئەگەر ژ پەیمانەكێ نەبایە كو وی دابوو بابێ خۆ [وەختێ گۆتییێ‌ ب ڕاستی ئەز دێ داخوازا گونەهـ ژێبرنێ بۆ تە ژ خودێ كەم]، ڤێجا وەختێ بۆ دیاربوویی [كو بابێ وی] نەیارێ خودێیە، دەست ژێ بەردان و بەرائەتا خۆ ژێ كر، ب ڕاستی ئیبراهیم ژ خودێ ترس و ب نالنال و لێبۆر و نەرم و حەلیمە.

(115) 115. و خودێ چو ملەتان گومڕا و بەرزە ناكەت پشتی ڕاستەڕێ كرین، هەتا بۆ وان دیار نەكەت كا دێ خۆ ژ چ پارێزن، و ب ڕاستی خودێ ب هەمی تشتان یێ زانایە.

(116) 116. ب ڕاستی ملكێ ئەرد و ئەسمانان یێ خودێیە، ئەو ساخ دكەت و ئەو دمرینیت، و ژ بلی خودێ هەوە چو هاریكار و چو پشتەڤان نینن.

(117) 117. ب ڕاستی خودێ تۆبە دا سەر پێغەمبەری [گونەهێت وی ژێبرن ژ بەر دەستویردانا وی بۆ دوڕوییان، كو ڕۆژا تەبووكێ ڤەمینن] و مشەختییان و هاریكاران [خەلكێ مەدینەیێ]، ئەوێت وەختێ تەنگاڤییێ‌ خۆ دایینە د گەل پێغەمبەری، پشتی نێزیك بوویی دلێت دەستەكەكێ بۆ هندێ بچن، ڤەمینن [و ژ بەر گرانی و زەحمەتێ خۆ نەدەنە د گەل پێغەمبەری]، پاشی خودێ تۆبە دانا سەر وان و گونەهێت وان ژێبرن. ب ڕاستی ئەو بۆ وان زێدە ب ڕەحم و دلۆڤانە.

(118) 118. [هەروەسا] تۆبە دا سەر وان هەرسێكێت [ل مەدینەیێ مایین و ژ تەبووكێ] ڤەمایین، [هاتنە جزاكرن ب ڤەبڕینا پەیوەندییان، و ب تێكەلی نەكرنا وان و ژ ڤەمانا خۆ وەسا پەشێمان ببوون]، هەتا ئەرد ب بەرفرەهییا خۆڤە ل وان تەنگ بوویی و بێنا وان چك بوویی و وان زانی، چو پەنا و پارێزەر ژ ئیزایا خودێ نینن ژ بلی ئەو بزڤڕنە خودێ [ب تۆبەكرنێ و ب داخوازا گونەهـ ژێبرنێ]، پاشی خودێ تۆبە دا سەر وان، دا خۆ ل سەر تۆبەیا خۆ ڕاگرن و دا ژ تۆبەداران بن، ب ڕاستی خودێ زێدە تۆبەوەرگر و دلۆڤانە.

(119) 119. گەلی خودان باوەران پارێزكارییا خودێ بكەن و د گەل ڕاستگۆیان بن.

(120) 120. نابیت بۆ خەلكێ مەدینەیێ و ئەعرابێت [كۆچەرە عەرەب] ل دۆرێت مەدینەیێ خۆ ژ پێغەمبەرێ خودێ ڤەهێلن [و خۆ نەدەنە د گەل د جیهادێدا]، و جانێ خۆ ژ گیانێ پێغەمبەری خۆشتر بڤێن [كو ل خۆ هشیار بن، و خۆ بپارێزن، و پێغەمبەری نە..] چونكی چو تێناتی و وەستیان، و چو برساتی د ڕێكا خودێدا ناگەهیتە وان، و ناچنە چو جهان [ب پییێت خۆ یان ب سومێت دەوارێت خۆ] كو پێ كەربێت گاوران ڤەكەن و دلێت وان بئێشینن و زیانەكێ ناگەهیننە دژمنی [ب كوشتنێ یان ئێخسیركرنێ یان برینداركرنێ]، ئەگەر خودێ پێ كارەكێ چاك بۆ وان نەنڤێسیت، ب ڕاستی خودێ خێرا قەنجیخوازان بەرزە ناكەت.

(121) 121. و چو مالی نادەن، چ كێم چ گەلەك، و چو نهالان نابڕن ئەگەر خودێ بۆ وان ب خێر نەنڤێسیت، دا خودێ ژ كریارێت وان چێتر، وان خەلات بكەت [ڤان كاران ب خێر بۆ وان دنڤێسیت].

(122) 122. و نابیت خودان باوەر هەمی پێكڤە دەركەڤنە جیهادێ، ڤێجا بلا ژ هەر تیپەكێ ژ وان كێمەك بچن و دەركەڤن، دا خۆ د دینیدا شارەزا بكەن، و دا ملەتێ خۆ [ئەوێت چۆیینە جیهادێ] ئاگەهدار بكەن وەختێ دزڤڕنە دەڤ وان، دا ئەو [ملەتێ] خۆ بپارێزن ژ وی تشتێ دڤێت خۆ ژێ بپارێزن.

(123) 123. گەلی خودان باوەران شەڕێ وان گاوران بكەن ئەوێت نێزیكی هەوە، و بلا هەوە ب هێز و مێرخاس و چەسپان ببینن، و بزانن ب ڕاستی خودێ د گەل پارێزكارانە.

(124) 124. و هەر وەختێ سۆرەتەك بێتە خوارێ، هندەك ژ وان [دوڕوییان بۆ ئێكدو] دبێژن: ئەرێ ئەڤێ [سۆرەتێ] باوەرییا كێ ژ هەوە پتر لێ كر؟ [بێژە: بەلێ] ئەوێت باوەری ئینایین [هەر گاڤەكا سۆرەتەك بێتە خوارێ] باوەرییا وان پتر لێ كر، و ئەو پێ دلشاد و كەیفخۆش دبن [چونكی باوەرییا وان پتر لێ دئێت].

(125) 125. و بەلێ ئەوێت گۆمان و دوڕوییاتی و شرك و گاوری د دلێت واندا، [هاتنا سۆرەتان] پیسی ل سەر پیسییێ‌ ل وان زێدەكر، و ل سەر گاورییێ مرن.

(126) 126. ئەرێ ما ئەو نابینن سالێ جارەكێ یان دو جاران، ئەم وان [ب نەساخی و هشكاتی، و ب بەرتەنگی و برسێ، و ب بەلا و ئاتافان] دجەڕبینین و ئمتیحانە دكەین، پاشی نە تۆبە دكەن و نە ژی دئیننە بیرا خۆ، و نە پێڤەدچن.

(127) 127. و هەر وەختێ سۆرەتەك بێتە خوارێ هندەك ژ وان [دوڕوییان] بەرێ خۆ ددەنە هندەكان [و دبێژن:] ئەرێ كەس [ژ خودان باوەران] هەوە دبینیت؟ [دا ل ڤێرێ بچین] پاشی ڤەڕەڤین، خودێ دلێت وان [ژ هەقییێ و ڕاستەڕێیییێ] وەرگێڕان، چونكی ب ڕاستی ئەو ملەتەكن بێ فامن و هەقییێ تێ ناگەهن.

(128) 128. ب ڕاستی پێغەمبەرەكێ وەسا یێ ژ هەوە بۆ هەوە هاتی، وەستیانا هەوە ل سەر وی یا گرانە [ئانكو وی پێ نەخۆشە هوین زەحمەتێ بكێشن و ئیزا بگەهیتە هەوە]، ل سەر ڕاستەڕێكرنا هەوە یێ ڕژدە [و یێ هشیارە ل سەر باوەرییا هەوە]، و بۆ خودان باوەران زێدە دلسۆژ و ب ڕەحمە.

(129) 129. ڤێجا ئەگەر وان ڕوییێ خۆ ژ باوەرییێ [و هەقییێ] وەرگێڕا، بێژە: ئەو خودایێ كو ژ بلی وی چو خودا و چو پەرستی نەیی، بەسی منە، ب ڕاستی من پشتا خۆ ب وی گەرم و موكوم كر، و ئەوە خودانێ عەرشێ مەزن.